Entoderma
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 146–147-b. — ziyouz.com
Entoderma (ento... va derma) — 1) köp hujayrali hayvonlarning içki murtak qavati. Birlamçi oğizlilarda E. birlamçi içakning içki yuzasini qoplab turadi; undan örta içak va hazm bezlari hosil böladi. Ikkilamçi oğizlilarda E. içakning içki qavatini hosil qiladi. Umurtqalilarda E.dan içakning şilliq qavati va u bilan boğliq bezlar (jigar, me'da osti bezi va boşqalar) hosil böladi. Baliqlarning suzgiç pufagi va içki jabralari, quruqlikda yaşovçi umurtqalilar öpkalari ham E.dan rivojlanadi. Xordalilarda E. va uning hosilalari ektodermal organlar (oğiz, orqa çiqaruv teşigi, jabra yoriqlari) va xordomezodermaning rivojlanişini induksiya qiladi; 2) böşliqiçlilar tana devori içki qavati. Ba'zan «E.» endoderma terminining sinonimi sifatida ham işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭНТОДЕРМА (энто... ва дерма) — 1) кўп ҳужайрали ҳайвонларнинг ички муртак қавати. Бирламчи оғизлиларда Э. бирламчи ичакнинг ички юзасини қоплаб туради; ундан ўрта ичак ва ҳазм безлари ҳосил бўлади. Иккиламчи оғизлиларда Э. ичакнинг ички қаватини ҳосил қилади. Умуртқалиларда Э.дан ичакнинг шиллиқ қавати ва у билан боғлиқ безлар (жигар, меъда ости бези ва бошқалар) ҳосил бўлади. Балиқларнинг сузгич пуфаги ва ички жабралари, қуруқликда яшовчи умуртқалилар ўпкалари ҳам Э.дан ривожланади. Хордалиларда Э. ва унинг ҳосилалари эктодермал органлар (оғиз, орқа чиқарув тешиги, жабра ёриқлари) ва хордомезодерманинг ривожланишини индукция қилади; 2) бўшлиқичлилар тана девори ички қавати. Баъзан «Э.» эндодерма терминининг синоними сифатида ҳам ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.