Eotsen
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 155-b. — ziyouz.com
Eotsen (yun. — erta tong va — yangi) — paleogen sistemasi (davri)ning örta bölimi. 1833 yilda ingliz geologi Ç. Layel tomonidan nomlangan. E.dan yuqori bölim 1855 yil oligotsen bölimi (epoxa) deb ajratilgan, quyi bölim esa 1874 yil paleotsen bölimini hosil qilgan. E. quyi, örta va yuqori — 3 ta kiçik bölimga bölinadi. E. davridagi tropik dengizlarda kiçik bölim va zonalarni ajratişda foydalaniladigan nummulitidlar — yirik foraminiferalar rivojlangan. E. hayvonot dunyosining yangi şakli — sut emizuvçilarning köplab vujudga kelişi bilan boğliq. Örta Osiyoda, çunonçi Farğona vodiysida sözoq (quyi E.), olay, turkiston (örta E.), rişton, isfara, xonobod (yuqori E.) qatlari ajratiladi. E.ning yaruslarga bölinişi mahalliy xarakterga ega. Bu bölim yotqiziqlari bilan neft, qönğir kömir, fosforit, diatomit, temir rudalari va boşqalar konlar boğliq.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭОЦЕН (юн. — эрта тонг ва — янги) — палеоген системаси (даври)нинг ўрта бўлими. 1833 йилда инглиз геологи Ч. Лайель томонидан номланган. Э.дан юқори бўлим 1855 йил олигоцен бўлими (эпоха) деб ажратилган, қуйи бўлим эса 1874 йил палеоцен бўлимини ҳосил қилган. Э. қуйи, ўрта ва юқори — 3 та кичик бўлимга бўлинади. Э. давридаги тропик денгизларда кичик бўлим ва зоналарни ажратишда фойдаланиладиган нуммулитидлар — йирик фораминифералар ривожланган. Э. ҳайвонот дунёсининг янги шакли — сут эмизувчиларнинг кўплаб вужудга келиши билан боғлиқ. Ўрта Осиёда, чунончи Фарғона водийсида сўзоқ (қуйи Э.), олай, туркистон (ўрта Э.), риштон, исфара, хонобод (юқори Э.) қатлари ажратилади. Э.нинг ярусларга бўлиниши маҳаллий характерга эга. Бу бўлим ётқизиқлари билан нефть, қўнғир кўмир, фосфорит, диатомит, темир рудалари ва бошқалар конлар боғлиқ.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.