Epidemik parotit
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 157–158-b. — ziyouz.com
Epidemik parotit — ötkir yuqumli kasallik. Sölak bezlari (ayniqsa, quloq oldi bezi)ning yalliğlanişi bilan keçadi. Filtrlanuvçi viruslar qözğatadi. Havo yöli orqali, bemor foydalangan turli idişlardan yuqadi. E.p. hamma yoşdagi kişilarda, köproq 5—15 yoşdagi bolalarda uçraydi. Inkubatsion davri 18—20 kun. E.p. da boş oğriydi, gavda t-rasi kötariladi. Oğirroq hollarda bemor burnidan qon keladi, qusadi, tirişadi. Kasallikning 2—3kuni quloq oldi bezi şişib, u quloqning bir tomoniga, 1—2 kundan keyin esa 2quloq atrofiga ötadi. Oğiz oçilganda, ovqat çaynalganda oğriq seziladi. Kasallik 8—10 kun davom etadi. Kasallik yumşoq miya pardasining yalliğlanişi körinişida ham ötişi mumkin. Bu şaklida bolalar qusadi, boşi qattiq oğriydi va meningit belgilari paydo böladi. Nevrit, otit kabi asoratlar qoladi.
Davosi: issiq kompress qilinadi. UVÇ buyuriladi. Suyuq ovqatlar, vitaminlar beriladi. Oğiz borat kislota eritmasi bilan çayiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭПИДЕМИК ПАРОТИТ — ўткир юқумли касаллик. Сўлак безлари (айниқса, қулоқ олди бези)нинг яллиғланиши билан кечади. Фильтрланувчи вируслар қўзғатади. Ҳаво йўли орқали, бемор фойдаланган турли идишлардан юқади. Э.п. ҳамма ёшдаги кишиларда, кўпроқ 5—15 ёшдаги болаларда учрайди. Инкубацион даври 18—20 кун. Э.п. да бош оғрийди, гавда т-раси кўтарилади. Оғирроқ ҳолларда бемор бурнидан қон келади, қусади, тиришади. Касалликнинг 2—3куни қулоқ олди бези шишиб, у қулоқнинг бир томонига, 1—2 кундан кейин эса 2қулоқ атрофига ўтади. Оғиз очилганда, овқат чайналганда оғриқ сезилади. Касаллик 8—10 кун давом этади. Касаллик юмшоқ мия пардасининг яллиғланиши кўринишида ҳам ўтиши мумкин. Бу шаклида болалар қусади, боши қаттиқ оғрийди ва менингит белгилари пайдо бўлади. Неврит, отит каби асоратлар қолади.
Давоси: иссиқ компресс қилинади. УВЧ буюрилади. Суюқ овқатлар, витаминлар берилади. Оғиз борат кислота эритмаси билан чайилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.