Erdonabiy
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 179–180-b. — ziyouz.com
Erdonabiy ERDONABIY, Erdonabek, Erdonaxon (1720—1764) — Qöqon xoni (1751—64). 1752 yil Qaynardagi junğarlar orasida yaşovçi Bobobek taxtga da'vo bilan çiqib, 10 oy Qöqonda hukmronlik qilgan. Söngra 1753 yil amaldorlar kengaşi qaroriga köra, Qöqon qöşinlari Öratepani egallaş uçun jönatilgan. Safar çoğida Beşariqsa Bobobek öldirilgan va taxtga yana E. ötkazilgan. Manbalarga qaraganda E. adolatli hukmdor bölgan. E. öz hududini kengaytirişni davom ettirgan, Öratepaga yuriş qilgan (1754), biroq muvaffaqiyatsizlikka uçragaç, Qöqonga çekingan. 1758 yil E. Öratepaga qayta yuriş qilib şaharni egallagan. 1762 yil Xitoy elçilari kelib Xitoyning Turkiston va Samarqandga yuriş qilmoqçi ekanligini, buning uçun E. odamlar, otlar, hökiz va qöylar ajratişi lozimligini aytadilar. E., Öratepa va Xöjand hokimi Fozilbiy hamda qirğiz sultonlari kengaşib Ahmadşoh Durroniydan yordam sörab, Afğonistonga noma yuborganlar. Ahmadşoh Örta Osiyo xonlari bilan tuzilgan ittifoqqa boş böladi. Garçi bu ittifoq natijasiz tugagan bölsa ham Xitoyning junğarlarga tegişli hududlarini Toşkent, Sayram, Suzoq va Turkistongaça kengaytiriş niyatlari barbod bölgan.
Ad.: Bobobekov H.N., Qöqon tarixi, T., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭРДОНАБИЙ, Эрдонабек, Эрдонахон (1720—1764) — Қўқон хони (1751—64). 1752 йил Қайнардаги жунғарлар орасида яшовчи Бобобек тахтга даъво билан чиқиб, 10 ой Қўқонда ҳукмронлик қилган. Сўнгра 1753 йил амалдорлар кенгаши қарорига кўра, Қўқон қўшинлари Ўратепани эгаллаш учун жўнатилган. Сафар чоғида Бешариқца Бобобек ўлдирилган ва тахтга яна Э. ўтказилган. Манбаларга қараганда Э. адолатли ҳукмдор бўлган. Э. ўз ҳудудини кенгайтиришни давом эттирган, Ўратепага юриш қилган (1754), бироқ муваффақиятсизликка учрагач, Қўқонга чекинган. 1758 йил Э. Ўратепага қайта юриш қилиб шаҳарни эгаллаган. 1762 йил Хитой элчилари келиб Хитойнинг Туркистон ва Самарқандга юриш қилмоқчи эканлигини, бунинг учун Э. одамлар, отлар, ҳўкиз ва қўйлар ажратиши лозимлигини айтадилар. Э., Ўратепа ва Хўжанд ҳокими Фозилбий ҳамда қирғиз султонлари кенгашиб Аҳмадшоҳ Дурронийдан ёрдам сўраб, Афғонистонга нома юборганлар. Аҳмадшоҳ Ўрта Осиё хонлари билан тузилган иттифоққа бош бўлади. Гарчи бу иттифоқ натижасиз тугаган бўлса ҳам Хитойнинг жунғарларга тегишли ҳудудларини Тошкент, Сайрам, Сузоқ ва Туркистонгача кенгайтириш ниятлари барбод бўлган.
Ад.: Бобобеков Ҳ.Н., Қўқон тарихи, Т., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.