Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Erenburg Ilya Grigoryeviç

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 180–181-b. — ziyouz.com

    Erenburg Ilya Grigoryeviç [1891.14(27).1, Kiyev 1967.31.8, Moskva] — rus yozuvçisi. 1908 yil oxiridan boşlab Parijda muhojir bölib yaşagan. Adabiy ijod bilan şuğullanib, «Men yaşayapman» (1911), «Oddiy kunlar» (1913), «Bolalik» (1914), «Arafa haqida şe'rlar» (1916) şe'riy töplamlarini naşr etgan. 1917 yil Fevral inqilobidan keyin Moskvaga qaytib kelgan, ammo Oktyabr töntarişini qabul qilmagan. Uning şu davr va 20-y.lar voqeligidan olgan taassurotlari «Rossiyani duo qilib» (1918), «Alanga» (1919), «Arafa», «Öylar» (1921), «Xorijdagi öylar», «Nurab borayotgan muhabbat» (1922) va boşqalar töplamlarida öz aksini topgan.

    E. 1921 yilda Berlinga muhojirlikka ketib, «Xulio Xurenito va şogirdlarining ğayrioddiy sarguzaştlari» (1922), «Ikkinçi kun» (1933), «Parijning işğol etilişi» (1940) va boşqalar romanlarini yozgan. 2-jahon uruşi yillarida harbiy muxbir sifatida e'lon qilgan maqolalari bilan şuhrat qozongan. E.ning «Böron» (1946—47), «Pörtana» (1951—52) romanlari va «Iliqlik» (1954—55) qissasida uruşdan keyingi xalqaro maydonda, şu jumladan, sovetlar mamlakatida keçgan siyosiyijtimoiy voqealar badiiy mujassamlantirilgan. E.ning 6 kitobdan iborat «Odamlar, yillar, hayot» (1961— 65) memuar asarida 20-asr tarixining yozuvçi guvoh bölgan sahifalari tasvir etilgan.

    E. 50-y.lardagi «sovuq uruş» yillarida tinçlik uçun olib borilgan xalqaro harakatda Jahon Tinçlik Kengaşi vitseprezidenti sifatida faol qatnaşgan. Asarlari jahondagi köplab tillarga tarjima qilingan.

    As: Böron, T., 1958; Sobraniye soçineniy, t. 1—9, M., 1962—67; Stixotvoreniya, L., 1977; Letopis mujestva. Publitsistiçeskiye stati voyennmx let, M., 1974.

    Ad.: Trifonova T.K., Ilya Erenburg, M., 1954; Vospominaniya ob Ili Erenburge, M., 1975.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЭРЕНБУРГ Илья Григорьевич [1891.14(27).1, Киев 1967.31.8, Москва] — рус ёзувчиси. 1908 йил охиридан бошлаб Парижда муҳожир бўлиб яшаган. Адабий ижод билан шуғулланиб, «Мен яшаяпман» (1911), «Оддий кунлар» (1913), «Болалик» (1914), «Арафа ҳақида шеърлар» (1916) шеърий тўпламларини нашр этган. 1917 йил Февраль инқилобидан кейин Москвага қайтиб келган, аммо Октябрь тўнтаришини қабул қилмаган. Унинг шу давр ва 20-й.лар воқелигидан олган таассуротлари «Россияни дуо қилиб» (1918), «Аланга» (1919), «Арафа», «Ўйлар» (1921), «Хориждаги ўйлар», «Нураб бораётган муҳаббат» (1922) ва бошқалар тўпламларида ўз аксини топган.

    Э. 1921 йилда Берлинга муҳожирликка кетиб, «Хулио Хуренито ва шогирдларининг ғайриоддий саргузаштлари» (1922), «Иккинчи кун» (1933), «Парижнинг ишғол этилиши» (1940) ва бошқалар романларини ёзган. 2-жаҳон уруши йилларида ҳарбий мухбир сифатида эълон қилган мақолалари билан шуҳрат қозонган. Э.нинг «Бўрон» (1946—47), «Пўртана» (1951—52) романлари ва «Илиқлик» (1954—55) қиссасида урушдан кейинги халқаро майдонда, шу жумладан, советлар мамлакатида кечган сиёсийижтимоий воқеалар бадиий мужассамлантирилган. Э.нинг 6 китобдан иборат «Одамлар, йиллар, ҳаёт» (1961— 65) мемуар асарида 20-аср тарихининг ёзувчи гувоҳ бўлган саҳифалари тасвир этилган.

    Э. 50-й.лардаги «совуқ уруш» йилларида тинчлик учун олиб борилган халқаро ҳаракатда Жаҳон Тинчлик Кенгаши вицепрезиденти сифатида фаол қатнашган. Асарлари жаҳондаги кўплаб тилларга таржима қилинган.

    Ас: Бўрон, Т., 1958; Собрание сочинений, т. 1—9, М., 1962—67; Стихотворения, Л., 1977; Летопись мужества. Публицистические статьи военнмх лет, М., 1974.

    Ад.: Трифонова Т.К., Илья Эренбург, М., 1954; Воспоминания об Ильи Эренбурге, М., 1975.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.