Eritrotsitlarning çökiş tezligi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 186-b. — ziyouz.com
Eritrotsitlarning çökiş tezligi — qon plazmasidagi oqsil komponentlarining özaro nisbati va turli kasalliklarda eritrotsitlar soni va hajmi özgarişlarini aniklaydigan diagnostik körsatkiç. Bunda qon biror antikoagulyant (mas, natriy sitrat) bilan aralaştirilib, millimetrlarga bölingan şişa kapillyar nayga olinadi. Qon ikki qism: pastki qism (çökmasi) — şaklli elementlarga, ustki qism — plazmaga ajraladi. Bir soatdan söng nayning pastki qismida çökkan eritrotsitlarning balandligi ölçanadi. E.ç.t.ning erkaklar uçun 3—10 mm soat, ayollar uçun 3—14 mm soati normal hisoblanadi. E.ç.t.ning kuçayişi yalliğlaniş bilan keçadigan jarayon (mas, pnevmoniya, sil, revmatizm, sepsis), şuningdek, töqimalarning yemiriliş kasalliklari (miokard infarkti, ösmalar va boşqalar)da kuzatilib, bunda qon plazmasidagi fibrinogen, gammaglobulin va boşqalar miqdori köpayadi. Homiladorlik davrida ham E.ç.t. ortadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭРИТРОЦИТЛАРНИНГ ЧЎКИШ ТЕЗЛИГИ — қон плазмасидаги оқсил компонентларининг ўзаро нисбати ва турли касалликларда эритроцитлар сони ва ҳажми ўзгаришларини аниклайдиган диагностик кўрсаткич. Бунда қон бирор антикоагулянт (мас, натрий цитрат) билан аралаштирилиб, миллиметрларга бўлинган шиша капилляр найга олинади. Қон икки қисм: пастки қисм (чўкмаси) — шаклли элементларга, устки қисм — плазмага ажралади. Бир соатдан сўнг найнинг пастки қисмида чўккан эритроцитларнинг баландлиги ўлчанади. Э.ч.т.нинг эркаклар учун 3—10 мм соат, аёллар учун 3—14 мм соати нормал ҳисобланади. Э.ч.т.нинг кучайиши яллиғланиш билан кечадиган жараён (мас, пневмония, сил, ревматизм, сепсис), шунингдек, тўқималарнинг емирилиш касалликлари (миокард инфаркти, ўсмалар ва бошқалар)да кузатилиб, бунда қон плазмасидаги фибриноген, гаммаглобулин ва бошқалар миқдори кўпаяди. Ҳомиладорлик даврида ҳам Э.ч.т. ортади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.