Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ermon

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 194–195-b. — ziyouz.com

    Ermon ERMON, aççiq şuvoq — murakkabguldoşlar oilasi, şuvoqlar turkumiga mansub köp yillik öt turi. Kavkaz, Sibir va Örta Osiyoda tarqalgan. Ildizi öqildiz. Poyasi tik, kumuşrang, mayda tuklar bilan qoplangan, yer ostidagi kurtaklaridan may—martda kökarib çiqadi, kuzgi nihollari qişlaydi. Böyi 60—120 sm, şoxlangan, barglari patsimon qirqilgan, yoşi katta ösimliklarda ketma-ket joylaşgan. Gullari sariq, naysimon, töpguli çoçoq. Iyun-sent.da gullab, oktyabrda mevalaydi. Uruği teskari tuxumsimon uruğça. Çöl, adir va toğ yon bağirlarida, yöl yoqalarida ösadi. Poyasi va barglarida efir moyi, S va K vitaminlari, karotin, aççiq glikozidlar, oşlovçi va boşqalar moddalar bor. Preparatlari ovqat hazm qiluvçi, iştaha oçuvçi, öt haydovçi dori sifatida işlatiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЭРМОН, аччиқ шувоқ — мураккабгулдошлар оиласи, шувоқлар туркумига мансуб кўп йиллик ўт тури. Кавказ, Сибирь ва Ўрта Осиёда тарқалган. Илдизи ўқилдиз. Пояси тик, кумушранг, майда туклар билан қопланган, ер остидаги куртакларидан май—мартда кўкариб чиқади, кузги ниҳоллари қишлайди. Бўйи 60—120 см, шохланган, барглари патсимон қирқилган, ёши катта ўсимликларда кетма-кет жойлашган. Гуллари сариқ, найсимон, тўпгули чочоқ. Июнь-сент.да гуллаб, октябрда мевалайди. Уруғи тескари тухумсимон уруғча. Чўл, адир ва тоғ ён бағирларида, йўл ёқаларида ўсади. Пояси ва баргларида эфир мойи, С ва К витаминлари, каротин, аччиқ гликозидлар, ошловчи ва бошқалар моддалар бор. Препаратлари овқат ҳазм қилувчи, иштаҳа очувчи, ўт ҳайдовчи дори сифатида ишлатилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.