Ersted Xans Kristian
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 208-b. — ziyouz.com
Ersted Xans Kristian (1777. 14.8, Rudkyobing 1851.9.3, Kopengagen) — daniyalik fizik, Daniya Qirollik jamiyati kotibi (1815 yildan). Kopengagen un-tini tugatgan (1797), şu un-t prof. (1806 yildan) va Kopengagen politexnika maktabining direktori (1929 yildan). Ilmiy işlari elektr, akustika, molekulyar fizika sohalariga oid. 1820 yilda E.ning elektr tokining magnit miliga ta'sirini aniqlaşga doir işi fizikaning yangi sohasi — elektromagnetizmning yuzaga kelişiga sabab böldi. Termoelektr effektni qayta kaşf qilgan (J. Furye bilan), birinçi termoelementni yasagan. Magnit maydon kuçlanganligi birligi — ersted uning nomi bilan ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭРСТЕД Ханс Кристиан (1777. 14.8, Рудкёбинг 1851.9.3, Копенгаген) — даниялик физик, Дания Қироллик жамияти котиби (1815 йилдан). Копенгаген ун-тини тугатган (1797), шу ун-т проф. (1806 йилдан) ва Копенгаген политехника мактабининг директори (1929 йилдан). Илмий ишлари электр, акустика, молекуляр физика соҳаларига оид. 1820 йилда Э.нинг электр токининг магнит милига таъсирини аниқлашга доир иши физиканинг янги соҳаси — электромагнетизмнинг юзага келишига сабаб бўлди. Термоэлектр эффектни қайта кашф қилган (Ж. Фурье билан), биринчи термоэлементни ясаган. Магнит майдон кучланганлиги бирлиги — эрстед унинг номи билан аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.