Ertakçi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 209–210-b. — ziyouz.com
Ertakçi — ertak aytuvçi, hikoyaçi. Repertuaridagi ertaklar xarakteri va hikoya qiliş uslubiga köra E.lar bir-biridan farq qiladi: ular ijroçi va ijodkor E.larga bölinadi. Birinçisi özi eşitgan ertakni aynan takrorlaydi. Ikkinçisi — iste'dodli E. özi eşitgan, örgangan ertaklarni ijro etmay, ularga yangiliklar kiritadi, ertakka ijodkor sifatida yondaşib, an'anani buzmagan holda, ertakka yangi motiv va epizodlar qöşadi, uning ta'sir kuçini oşiradi; ularni öz didi, qobiliyati va dunyoqaraşi, tinglovçilar saviyasi va talabiga moslab özgartiradi.
Ertaklarning badiiy asar darajasiga yetişi, avloddan avlodga ötib kelişida professional E.larning xizmatlari katta bölgan. E.lardan Hamrobibi Umarali qizi köproq qahramonlik, Hasan Xudoyberdi öğli sehrli, Haydar Boyça öğli hayvonlar haqidagi, Nurali Nurmat öğli (Nurali qiziq) maişiy, Rasulov Husanboy sehrlisarguzaşt, Şukurov Abduğofir mardlik va qahramonlik mazmunidagi ertaklarni ijro etişgan va ularning ijodi xalq orasida keng tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭРТАКЧИ — эртак айтувчи, ҳикоячи. Репертуаридаги эртаклар характери ва ҳикоя қилиш услубига кўра Э.лар бир-биридан фарқ қилади: улар ижрочи ва ижодкор Э.ларга бўлинади. Биринчиси ўзи эшитган эртакни айнан такрорлайди. Иккинчиси — истеъдодли Э. ўзи эшитган, ўрганган эртакларни ижро этмай, уларга янгиликлар киритади, эртакка ижодкор сифатида ёндашиб, анъанани бузмаган ҳолда, эртакка янги мотив ва эпизодлар қўшади, унинг таъсир кучини оширади; уларни ўз диди, қобилияти ва дунёқараши, тингловчилар савияси ва талабига мослаб ўзгартиради.
Эртакларнинг бадиий асар даражасига етиши, авлоддан авлодга ўтиб келишида профессионал Э.ларнинг хизматлари катта бўлган. Э.лардан Ҳамробиби Умарали қизи кўпроқ қаҳрамонлик, Ҳасан Худойберди ўғли сеҳрли, Ҳайдар Бойча ўғли ҳайвонлар ҳақидаги, Нурали Нурмат ўғли (Нурали қизиқ) маиший, Расулов Ҳусанбой сеҳрлисаргузашт, Шукуров Абдуғофир мардлик ва қаҳрамонлик мазмунидаги эртакларни ижро этишган ва уларнинг ижоди халқ орасида кенг тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.