Eşik oğaboşi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 273-b. — ziyouz.com
Eşik oğaboşi EŞIK OĞABOŞI, eşik oğasi — Örta Osiyo xonliklarida xon saroyidagi boş xizmatkor, oliy hukmdorning turli qabul marosimlarini ötkaziş işlariga mutasaddi bölgan şaxs. Rossiya hamda Ğarbiy Yevropa hukmdorlari saroyida ötmişda amalda bölgan oberseremoniymeyster va kamerger lavozimlariga töğri keladi. Xiva xonligida e ş i k oqosi deyilgan. Uning vazifasi saroy darvozalarini qöriqlab turiş bölgan. E.o.da, albatta, bitta oybolta bölişi şart edi, çunki oybolta uning mansab alomati bölgan. Hukmdor saroyda bölgan vaqgda E.o. xonni qöriqlaş bilan şuğullangan. E.o. arzgöylardan nima xususda kelganliklarini suriştirib, ularni saroydagi tegişli amaldorlar tomoniga yöllar edi. Faqat juda muhim xabarlar bilan kelgan kişilar xonning huzuriga kirgizilar edi. E.o.larning ixtiyorida 46 tadan navkar bölgan. E.o. saroydagi ma'lum miqdordagi xizmatçilarga boşliq bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭШИК ОҒАБОШИ, эшик оғаси — Ўрта Осиё хонликларида хон саройидаги бош хизматкор, олий ҳукмдорнинг турли қабул маросимларини ўтказиш ишларига мутасадди бўлган шахс. Россия ҳамда Ғарбий Европа ҳукмдорлари саройида ўтмишда амалда бўлган оберцеремониймейстер ва камергер лавозимларига тўғри келади. Хива хонлигида э ш и к оқоси дейилган. Унинг вазифаси сарой дарвозаларини қўриқлаб туриш бўлган. Э.о.да, албатта, битта ойболта бўлиши шарт эди, чунки ойболта унинг мансаб аломати бўлган. Ҳукмдор саройда бўлган вақгда Э.о. хонни қўриқлаш билан шуғулланган. Э.о. арзгўйлардан нима хусусда келганликларини суриштириб, уларни саройдаги тегишли амалдорлар томонига йўллар эди. Фақат жуда муҳим хабарлар билан келган кишилар хоннинг ҳузурига киргизилар эди. Э.о.ларнинг ихтиёрида 46 тадан навкар бўлган. Э.о. саройдаги маълум миқдордаги хизматчиларга бошлиқ бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.