Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Eski tuyatortar kanali

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 216-b. — ziyouz.com

    Eski tuyatortar kanali ESKI TUYATORTAR KANALI, Tuyatortar kanali — Zarafşon daryosidan çiqarilgan qadimgi kanal. Mirzaçölni sugoriş uçun qazilgan dastlabki kanallardan biri. Zarafşon daryosining suvini Sangzor daryosiga quyadi. Zarafşondagi «Birinçi May» töğonidan boşlanadi. E.T.k. milod boşlarida qazilgan, 6—8-asrlarda özaro uruşlar natijasida va arablar istilosi davrida vayron bölgan. 16-asrda Buxoro xoni Abdullaxon 7/davrida qayta tiklangan va keyinçalik Sirdaryo (Karay va Mirzarabot) gaça yetkazilgan. 1912 yilda Samarqand generalgubernatori tomonidan qisman qayta tiklangan. Şörolar davrida kanal qayta qaziddi. Uz. 108,2 km, suv ötkaziş imkoniyati 50 m3/sek. Samarqand va Jizzax viloyatlaridagi 34 ming ga dan ortiq ekin maydonlari sugoriladi. 1987 yilda kanal trassasida Qorovultepa suv ombori qurilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЭСКИ ТУЯТОРТАР КАНАЛИ, Туятортар канали — Зарафшон дарёсидан чиқарилган қадимги канал. Мирзачўлни сугориш учун қазилган дастлабки каналлардан бири. Зарафшон дарёсининг сувини Сангзор дарёсига қуяди. Зарафшондаги «Биринчи Май» тўғонидан бошланади. Э.Т.к. милод бошларида қазилган, 6—8-асрларда ўзаро урушлар натижасида ва араблар истилоси даврида вайрон бўлган. 16-асрда Бухоро хони Абдуллахон 7/даврида қайта тикланган ва кейинчалик Сирдарё (Карай ва Мирзаработ) гача етказилган. 1912 йилда Самарқанд генералгубернатори томонидан қисман қайта тикланган. Шўролар даврида канал қайта қазидди. Уз. 108,2 км, сув ўтказиш имконияти 50 м3/сек. Самарқанд ва Жиззах вилоятларидаги 34 минг га дан ортиқ экин майдонлари сугорилади. 1987 йилда канал трассасида Қоровултепа сув омбори қурилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.