Estroz
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 234–235-b. — ziyouz.com
Estroz — qöylarning burun hamda peşona böşliqlarida parazitlik qiluvçi Oye51paaye oilasiga mansub Oyezttzş OU18 sönasi qözğatadigan invazion kasallik. Qöyçilik rivojlangan mamlakatlarda keng tarqalgan. Urğoçi söna bahor va yoz oylarida qöylarning burun böşliğiga 6—12 tadan liçinka qöyadi. 1bosqiç liçinka burun böşliği va panjarasimon suyak şilliq qavatida, 2 va 3bosqiç liçinkalar esa peşona va şox ösimtasi böşliğida rivojlanadi, natijada şilliq qavat şikastlanib, yalliglaniş va nekroz paydo böladi. E. bilan kasallangan qöylarda burundan qon aralaş serozliyiringli suyuqlik oqadi, nafas olişi qiyinlaşadi, ayrim hollarda hayvonlarda harakat muvozanati buzilib, bir tomonga aylaniş (aylançiq) holati kuzatiladi. Kasallik manbi E. bilan kasallangan qöylar. Taşxis kasallangan hayvonlarni yorib köriş, şuningdek, epizootologik, klinik hamda bakteriologik tekşiriş natijalariga asosan qöyiladi.
Davosi: qöylarning burun böşliği va peşona, şox ösimtasi böşliğiga tarkibida ivermektin moddasi bölgan preparatlar va insektoakaritsid vositalari yuboriladi.
Oldini oliş: qöra va qötonlar, yonatrofdagi maydonlar tozalanadi, göng va tezaklar yoqiladi, molxonalarga va hayvonlarga sönalarning uçiş davrida va undan keyin insektoakaritsid moddalar bilan işlov beriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭСТРОЗ — қўйларнинг бурун ҳамда пешона бўшлиқларида паразитлик қилувчи Ое51паае оиласига мансуб Оезттзш ОУ18 сўнаси қўзғатадиган инвазион касаллик. Қўйчилик ривожланган мамлакатларда кенг тарқалган. Урғочи сўна баҳор ва ёз ойларида қўйларнинг бурун бўшлиғига 6—12 тадан личинка қўяди. 1босқич личинка бурун бўшлиғи ва панжарасимон суяк шиллиқ қаватида, 2 ва 3босқич личинкалар эса пешона ва шох ўсимтаси бўшлиғида ривожланади, натижада шиллиқ қават шикастланиб, яллигланиш ва некроз пайдо бўлади. Э. билан касалланган қўйларда бурундан қон аралаш серозлийирингли суюқлик оқади, нафас олиши қийинлашади, айрим ҳолларда ҳайвонларда ҳаракат мувозанати бузилиб, бир томонга айланиш (айланчиқ) ҳолати кузатилади. Касаллик манби Э. билан касалланган қўйлар. Ташхис касалланган ҳайвонларни ёриб кўриш, шунингдек, эпизоотологик, клиник ҳамда бактериологик текшириш натижаларига асосан қўйилади.
Давоси: қўйларнинг бурун бўшлиғи ва пешона, шох ўсимтаси бўшлиғига таркибида ивермектин моддаси бўлган препаратлар ва инсектоакарицид воситалари юборилади.
Олдини олиш: қўра ва қўтонлар, ёнатрофдаги майдонлар тозаланади, гўнг ва тезаклар ёқилади, молхоналарга ва ҳайвонларга сўналарнинг учиш даврида ва ундан кейин инсектоакарицид моддалар билан ишлов берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.