Evarist Galua
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 63-b. — ziyouz.com
Galua Evarist GALUA (Galois) Evarist (1811.26.10, Burla-Ren — 1832.30.5, Parij) — fransuz matematigi. Darajasi törtdan yuqori bölgan algebraik tenglamalar umumiy holda radikallarda hal bölmasligini isbotlagan. Fanga gruppa, kiçik gruppa, normal böluvçi, maydon kabi fundamental tuşunçalarni kiritgan. G. maydonlarga taakluqli masalalarni gruppalar nazariyasi masalalariga keltirgan. U yaratgan tenglamalar nazariyasi (Galua nazariyasi) algebra faninigina emas, balki umuman 19-a. matematikasining rivojlanişida ham muhim örin tutdi. G. siyo-sat b-n ham şuğullangan. U «Xalq döstlari» deb atalgan maxfiy respublika jamiyatining a'zosi bölgan. Qirollik tuzumiga oçiqdan-oçiq qarşi çiqqanligi uçun ikki marta qamalgan. G. duelda öldirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАЛУА (Galois) Эварист (1811.26.10, Бурла-Рен — 1832.30.5, Париж) — француз математиги. Даражаси тўртдан юқори бўлган алгебраик тенгламалар умумий ҳолда радикалларда ҳал бўлмаслигини исботлаган. Фанга группа, кичик группа, нормал бўлувчи, майдон каби фундаментал тушунчаларни киритган. Г. майдонларга тааkлуқли масалаларни группалар назарияси масалаларига келтирган. У яратган тенгламалар назарияси (Галуа назарияси) алгебра фанинигина эмас, балки умуман 19-а. математикасининг ривожланишида ҳам муҳим ўрин тутди. Г. сиё-сат б-н ҳам шуғулланган. У «Халқ дўстлари» деб аталган махфий республика жамиятининг аъзоси бўлган. Қироллик тузумига очиқдан-очиқ қарши чиққанлиги учун икки марта қамалган. Г. дуэлда ўлдирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.