Evtektika
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 10-b. — ziyouz.com
Evtektika (yun. yeşekyz — oson suyuqlanuvçan) — suyuq holatida boşlanğiç komponentlar (aralaşmalar) ning kristallari bilan muvozanatda, kristallaniş t-rasi esa eng past böladigan suyuq sistema (eritma). Fazalar qoidasiga muvofiq, E. özgarmas trada kristallaniş natijasida hosil böladi. E. hosil böliş xususiyati suyuq holatda komponentlarining bir-birida erişi çeklanmagan, qattiq holatda esa çeklanadigan yoki mutlaqo erimaydigan sistemalar uçun xos.
Ikki komponentli evtektik sistemaning holat diagrammasi böyça qattiq holatdagi komponentlar bir-birida erimaydi, sof komponentlar (A va V) ning kristallana boşlaş tralari bilan sistemaning tarkibidagi miqdori orasidagi boğlanişni körsatuvçi egri çiziqlar (T Ye va T Ye) evtektik nuqta
A v (Ye nuqta) da kesişadi. Bunda suyuqlik (£) bir vaqtda ikkala komponent bilan töyinadi. E. texnikada quymaçilik qotişmalari, kavşarlar va boşqalar materiallar sifatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭВТЕКТИКА (юн. ешекйз — осон суюқланувчан) — суюқ ҳолатида бошланғич компонентлар (аралашмалар) нинг кристаллари билан мувозанатда, кристалланиш т-раси эса энг паст бўладиган суюқ система (эритма). Фазалар қоидасига мувофиқ, Э. ўзгармас трада кристалланиш натижасида ҳосил бўлади. Э. ҳосил бўлиш хусусияти суюқ ҳолатда компонентларининг бир-бирида эриши чекланмаган, қаттиқ ҳолатда эса чекланадиган ёки мутлақо эримайдиган системалар учун хос.
Икки компонентли эвтектик системанинг ҳолат диаграммаси бўйча қаттиқ ҳолатдаги компонентлар бир-бирида эримайди, соф компонентлар (А ва В) нинг кристаллана бошлаш тралари билан системанинг таркибидаги миқдори орасидаги боғланишни кўрсатувчи эгри чизиқлар (Т Е ва Т Е) эвтектик нуқта
А в (Е нуқта) да кесишади. Бунда суюқлик (£) бир вақтда иккала компонент билан тўйинади. Э. техникада қуймачилик қотишмалари, кавшарлар ва бошқалар материаллар сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.