Eydetizm

Eydetizm (yun. — köriniş, obraz) — ayrim odamlarning oldin körgan narsalari va kuzatgan hodisalarini maydaçuydasigaça aniq esga tuşiriş va esda saqlaş qobiliyati. E.ni örgangan olimlarning fikriça, maktabgaça va kiçik maktab yoşidagi bolalarda E. odatiy holat yoki qonuniy hodisa hisoblanadi. Tajribalarda ta'kidlanişiça, bolalik, ösmirlik, öspirinlik davrlarida kuzatilgan narsa yoki suratlar közdan uzoqlaştirilsa ham ularning siymosi (tasviri) uzoq vaqt saqlanadi. E.ni kuçaytiruvçi kaliy ionlari, kuçsizlantiruvçi esa kalsiy ionlari ekanligi tasdiqlangan. Rus psixologi A. R. Luriya (1902— 1977) E.ning individualtipologik xususiyatlarini ta'riflab bergan. E. barça odamlarga taalluqli qobiliyat bölmasdan, balki ayrim noyob xotiraga ega insonlarga, xususan, rassomlar, musiqaçilar, bastakorlarga xos xususiyat ekanligini ta'kidlaş joiz.