Ezop

Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com

Ezop (mil. av. 6-asr) — yunon masalçisi. Rivoyatlarga qaraganda, E. frigiyalik qul bölib, söng ozod qilingan. Lidiya şohi Krez saroyida xizmatda bölgan, Delfada öldirilgan. Antik davrda ma'lum bölgan deyarli barça masallarning syujeti E.niki deb hisoblangan. Ular mil. av. 4—3alardan boşlab töplangan va «Ezop masallari» kitobiga kiritilgan. Mil. 10— 15-asrlardagi qölyozmalarda 300 dan ortiq şunday masal saqlanib qolgan.

E. masallari ğoyaviy jihatdan tuşkunlik va umidsizlik ruhida yozilgan, personajlari (asosan, hayvonlar) öta şartli, voqealar ixçam bayon qilingan; tili sodda, jonli tilga yaqin. E. masallari syujeti Yevropa masalçiligi syujetining asosini taşkil etgan. Lotin masalçisi Fedr (1-asr) va yunon masalçisi Babriy (2-asr)dan tortib J. Lafonten va I. A. Krilovtaça E. masallari syujetini davrga moslab ijodiy rivojlantirganlar.

Ad.: Gasparov M. L., Antiçnne literaturnme basni, M., 1971.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЭЗОП (мил. ав. 6-аср) — юнон масалчиси. Ривоятларга қараганда, Э. фригиялик қул бўлиб, сўнг озод қилинган. Лидия шоҳи Крез саройида хизматда бўлган, Дельфада ўлдирилган. Антик даврда маълум бўлган деярли барча масалларнинг сюжети Э.ники деб ҳисобланган. Улар мил. ав. 4—3алардан бошлаб тўпланган ва «Эзоп масаллари» китобига киритилган. Мил. 10— 15-асрлардаги қўлёзмаларда 300 дан ортиқ шундай масал сақланиб қолган.

Э. масаллари ғоявий жиҳатдан тушкунлик ва умидсизлик руҳида ёзилган, персонажлари (асосан, ҳайвонлар) ўта шартли, воқеалар ихчам баён қилинган; тили содда, жонли тилга яқин. Э. масаллари сюжети Европа масалчилиги сюжетининг асосини ташкил этган. Лотин масалчиси Федр (1-аср) ва юнон масалчиси Бабрий (2-аср)дан тортиб Ж. Лафонтен ва И. А. Криловтача Э. масаллари сюжетини даврга мослаб ижодий ривожлантирганлар.

Ад.: Гаспаров М. Л., Античнне литературнме басни, М., 1971.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.