Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    F

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 1-b. — ziyouz.com

    F — özbek Kirill alifbosining yigirma ikkinçi harfi; sirğaluvçi, lab-tiş, şovqinli jarangsiz undoş tovuşni ifodalaydi. Söz boşi (foyda, fuqaro, futbol), örtasi (oftob, hafta, şifer) va oxiri (alif, takalluf, şaraf) da kela oladi. Asosan, arab, fors tillaridan özlaşgan sözlarda, rus tili orqali olingan baynalmilal sözlarda uçraydi. Talaffuzda, şevalarda va oğzaki nutkda f tovuşi köpinça p tovuşiga, ba'zan b tovuşiga almaşinadi (fabrika > pabrika, Fotima > Potima, daftar > daptar, sadaf > sadap; afzal > abzal va b.), lekin bu hodisa yozuv (imlo) da aks etmaydi.

    F harfi avesto, turkiy (uyğur) yozuvlarida, şuningdek, arab va lotin alifbolari asosidagi özbek yozuvida öziga xos körinişlarga ega.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    Ф — ўзбек Кирилл алифбосининг йигирма иккинчи ҳарфи; сирғалувчи, лаб-тиш, шовқинли жарангсиз ундош товушни ифодалайди. Сўз боши (фойда, фуқаро, футбол), ўртаси (офтоб, ҳафта, шифер) ва охири (алиф, такаллуф, шараф) да кела олади. Асосан, араб, форс тилларидан ўзлашган сўзларда, рус тили орқали олинган байналмилал сўзларда учрайди. Талаффузда, шеваларда ва оғзаки нуткда ф товуши кўпинча п товушига, баъзан б товушига алмашинади (фабрика > пабрика, Фотима > Потима, дафтар > даптар, садаф > садап; афзал > абзал ва б.), лекин бу ҳодиса ёзув (имло) да акс этмайди.

    Ф ҳарфи авесто, туркий (уйғур) ёзувларида, шунингдек, араб ва лотин алифболари асосидаги ўзбек ёзувида ўзига хос кўринишларга эга.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.