Faktoring
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com
Faktoring (ing. factor — agent, vositaçi) — kiçik va örta firma (mijoz)larga tijorat banklari va ularning şö'ba faktorfirmalari tomonidan körsatiladigan moliyaviy xizmatlar turi. 16—17-a.larda savdo vositaçilari tomonidan amaliyotga kiritilgan, keyinçalik mijozga aylanma kapital uçun kredit berişning bir turiga aylandi. F.da faktorfirma mijoz (tovar yetkazib beruvçi)lardan kdrzdorlarning qisqa muddatli karzlarini undiriş huquqini sotib oladi va firmalarning qarzlarini (majburiyatlarini) mijozga tölaydi, ya'ni qarzni qaytariş muddatidan oldin uning 70—90%ni mijozga qaytaradi, qarzning qolgan qismi, foizlar çegirilgan holda qarzdorlar faktorfirma oldidagi öz qarzini batamom uzganidan keyin qaytariladi. F.da mijoz özining qarzdorlaridan qarzni undiriş huquqini faktorfirmaga ötkazadi.
Ayniqsa, Ğarb davlatlarining iqtisodiy amaliyotida keng qöllaniladi. F. böyiça kreditlar muddati 90—120 kun atrofida, kredit foizlari rasmiy bank stavkasidan yuqori turadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАКТОРИНГ (инг. factor — агент, воситачи) — кичик ва ўрта фирма (мижоз)ларга тижорат банклари ва уларнинг шўъба факторфирмалари томонидан кўрсатиладиган молиявий хизматлар тури. 16—17-а.ларда савдо воситачилари томонидан амалиётга киритилган, кейинчалик мижозга айланма капитал учун кредит беришнинг бир турига айланди. Ф.да факторфирма мижоз (товар етказиб берувчи)лардан кдрздорларнинг қисқа муддатли карзларини ундириш ҳуқуқини сотиб олади ва фирмаларнинг қарзларини (мажбуриятларини) мижозга тўлайди, яъни қарзни қайтариш муддатидан олдин унинг 70—90%ни мижозга қайтаради, қарзнинг қолган қисми, фоизлар чегирилган ҳолда қарздорлар факторфирма олдидаги ўз қарзини батамом узганидан кейин қайтарилади. Ф.да мижоз ўзининг қарздорларидан қарзни ундириш ҳуқуқини факторфирмага ўтказади.
Айниқса, Ғарб давлатларининг иқтисодий амалиётида кенг қўлланилади. Ф. бўйича кредитлар муддати 90—120 кун атрофида, кредит фоизлари расмий банк ставкасидан юқори туради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.