Falsafa va huquq instituti

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 30–31-b. — ziyouz.com

Falsafa va huquq instituti FALSAFA VA HUQUQ INSTITUTI, Özbekiston FA I.M.Möminov nomidagi Falsafa va huquq instituti — falsafa va huquq fanlari sohasida i.t.lar olib boruvçi muassasa. Özbekistonda huquqiy davlatçilik va fuqarolik jamiyati asoslarini şakllantiriş, milliy istiklol ğoyasi va uni singdiriş muammolarini tadqiq etiş, şu sohalarda yuqori malakali xodimlar tayyorlaş intning asosiy vazifasidir. Toşkentda 1958 y.da Özbekiston FA Prezidiumi huzuridagi Falsafa va huquq bölimi asosida taşkil etilgan. I.M.Möminov intning taşkilotçisi va birinçi direktori bölgan (1975 y.da intga uning nomi berilgan).

Int olimlari 3 ta fundamental, 11 ta amaliy, 1 ta innovatsiyey mavzularni tadqiq etiş b-n birga, Özbekiston FA Fundamental tadqiqotlarni qöllabquvvatlaş jamğarmasining 2 ta mavzui böyiça ilmiy iş olib bormoqda. Şuningdek, intda milliy istiqol ğoyasi, Özbekistonda demokratik jamiyat quriş va davlat hayotini erkinlaştiriş muammolari b-n boğliq 15 ta mavzu böyiça i.t.lar olib borilayapti.

Intning falsafa bölimlarida ajdodlarimizning falsafiy ilmiy merosini yangiça metodologik, nazariyğoyaviy yondaşuvlar asosida tadqiq etiş; milliy va umuminsoniy kadriyatlarni örganiş, tiklaş, hayotga joriy qiliş böyiça ilmiy tavsiyalar işlab çiqilmoqda. Huquq bölimlarida Özbekistonda adolatli demokratik xuquqiy davlat qurişning asosiy tamoyillari, huquqiy davlatçilikning konstituiiyaviy asoslarini yaratiş muammolari, islom huquqşunosligi örganilyapti. Tadqiqotlar natijalari öquv dasturlari, darsliklar, monografiya, risola va maqolalar tarzida çop etilmokda.

Keyingi paytda int olimlari mutaxassislar b-n birgalikda «Mustaqillik luğati» (22 b.t.), «Falsafa: qomusiy luğat» (75 b.t.), «Falsafa: qisqaça izohli luğat» (25 b.t.), «Jahon falsafasi tarixidan lavhalar», «Ğarb falsafasi» va b. kitoblarni naşr etdi. Intda Şarq madaniyati, falsafasini örganiş yölga qöyildi, özbek va şarq xalqlari tafakkuridagi muştaraklik va öziga xoslik masalalariga oid asarlar tayyorlanmokda. Int Özbekiston faylasuflari milliy jamiyati b-n hammuassislikda «Falsafa va huquq» jur.ni naşr etadi. Intda 13 fan dri, 20 ga yaqin fan nomzodi hamda ilmiy xodimlar işlaydi (2004). Int . huzurida nomzodlik, drlik dissertatsiyalari himoyasi böyiça ixtisoslaşgan kengaş, aspirantura, doktorantura bor. Intda Özbekiston FA akad. lari M.Baraşov, A.Valiyev, M. Xayrullayev, SŞermuhamedov, H. Sulaymonova, muxbir a'zosi O.Eşonov va b. faoliyat körsatişgan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ФАЛСАФА ВА ҲУҚУҚ ИНСТИТУТИ, Ўзбекистон ФА И.М.Мўминов номидаги Фалсафа ва ҳуқуқ институти — фалсафа ва ҳуқуқ фанлари соҳасида и.т.лар олиб борувчи муассаса. Ўзбекистонда ҳуқуқий давлатчилик ва фуқаролик жамияти асосларини шакллантириш, миллий истиклол ғояси ва уни сингдириш муаммоларини тадқиқ этиш, шу соҳаларда юқори малакали ходимлар тайёрлаш интнинг асосий вазифасидир. Тошкентда 1958 й.да Ўзбекистон ФА Президиуми ҳузуридаги Фалсафа ва ҳуқуқ бўлими асосида ташкил этилган. И.М.Мўминов интнинг ташкилотчиси ва биринчи директори бўлган (1975 й.да интга унинг номи берилган).

Инт олимлари 3 та фундаментал, 11 та амалий, 1 та инновацией мавзуларни тадқиқ этиш б-н бирга, Ўзбекистон ФА Фундаментал тадқиқотларни қўллабқувватлаш жамғармасининг 2 та мавзуи бўйича илмий иш олиб бормоқда. Шунингдек, интда миллий истиқол ғояси, Ўзбекистонда демократик жамият қуриш ва давлат ҳаётини эркинлаштириш муаммолари б-н боғлиқ 15 та мавзу бўйича и.т.лар олиб борилаяпти.

Интнинг фалсафа бўлимларида аждодларимизнинг фалсафий илмий меросини янгича методологик, назарийғоявий ёндашувлар асосида тадқиқ этиш; миллий ва умуминсоний кадриятларни ўрганиш, тиклаш, ҳаётга жорий қилиш бўйича илмий тавсиялар ишлаб чиқилмоқда. Ҳуқуқ бўлимларида Ўзбекистонда адолатли демократик хуқуқий давлат қуришнинг асосий тамойиллари, ҳуқуқий давлатчиликнинг конституииявий асосларини яратиш муаммолари, ислом ҳуқуқшунослиги ўрганиляпти. Тадқиқотлар натижалари ўқув дастурлари, дарсликлар, монография, рисола ва мақолалар тарзида чоп этилмокда.

Кейинги пайтда инт олимлари мутахассислар б-н биргаликда «Мустақиллик луғати» (22 б.т.), «Фалсафа: қомусий луғат» (75 б.т.), «Фалсафа: қисқача изоҳли луғат» (25 б.т.), «Жаҳон фалсафаси тарихидан лавҳалар», «Ғарб фалсафаси» ва б. китобларни нашр этди. Интда Шарқ маданияти, фалсафасини ўрганиш йўлга қўйилди, ўзбек ва шарқ халқлари тафаккуридаги муштараклик ва ўзига хослик масалаларига оид асарлар тайёрланмокда. Инт Ўзбекистон файласуфлари миллий жамияти б-н ҳаммуассисликда «Фалсафа ва ҳуқуқ» жур.ни нашр этади. Интда 13 фан дри, 20 га яқин фан номзоди ҳамда илмий ходимлар ишлайди (2004). Инт . ҳузурида номзодлик, дрлик диссертациялари ҳимояси бўйича ихтисослашган кенгаш, аспирантура, докторантура бор. Интда Ўзбекистон ФА акад. лари М.Барашов, А.Валиев, М. Хайруллаев, СШермуҳамедов, Ҳ. Сулаймонова, мухбир аъзоси О.Эшонов ва б. фаолият кўрсатишган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.