Fan-texnika inqilobi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 39–40-b. — ziyouz.com
Fan-texnika inqilobi FAN-TEXNIKA INQILOBI, ilmiy-texnika inqilobi — işlab çiqaruvçi kuçlarning tub sifat özgarişlarida fanning asosiy i.ç. omili bölişi. 20-a.ning örtasida boşlangan. F.t.i. mehnatning mazmuni, xarakteri va şaroitini, işlab çiqaruvçi kuçlar strukturasini, mehnat taqsimotini, jamiyatning professional strukturasini özgartiradi; mehnat unumdorligining ösişiga olib keladi; jamiyat hayotining hamma tomonlariga, madaniymaişiy hayotga, inson psixologiyasiga ta'sir körsatadi. Xodimlarning ma'lumot darajasi, malakasi, madaniyati, uyuşqokligi va mas'uliyatiga katta talablar qöyadi.
Elektron hisoblaş maşinalari F.t.i.ning ramzi hisoblanib, uning paydo bölişi inson funksiyalarini astasekinlik b-n maşinalarga berişga, i.ç. va boşqaruvni kompleks avtomatlaştirişga olib keldi. Hoz. davrda F.t.i. kuyidagi xususiyatlari b-n ajralib turadi: fanning bevosita işlab çikaruvçi kuçga aylanişi; şu b-n boğliq ravişda ijtimoiy mehnat taqsimotida yangi davrning boşlanişi; mehnatning xarakteri va mazmunida ijodiy elementlarning kuçayişi; yangi energiya manbalari yordamida sun'iy materiallarning yaratilişi; axborotning ijtimoiy va iqtisodiy sohalardagi ahamiyatining kuçayişi, ommaviy kommunikatsiya vositalarining misli körilmagan taraqqiyoti; umumiy va maxsus ta'lim hamda madaniyat darajasining ösişi; fanlararo özaro boğliq murakkab muammolarni kompleks hal qiliş, ijtimoiy fanlar rolining ortişi; ijtimoiy taraqqiyotning keskin tezlaşişi, planeta miqyosida integratsiyalaşuv; ekologik muammoning paydo bölişi va u b-n boğliq xrlda jamiyattabiat tizimini ilmiy boşkarişning zarurligi.
F.t.i. global muammoga aylangan ayrim salbiy oqibatlarni ham keltirib çiqardi. Bu muammolar (ekologiya, xalqaro terrorizm, demografiya, energiya tanqisligi b-n boğliq va b.)ni hal qiliş uçun kuçlarni birlaştiriş taqozo qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАН-ТЕХНИКА ИНҚИЛОБИ, илмий-техника инқилоби — ишлаб чиқарувчи кучларнинг туб сифат ўзгаришларида фаннинг асосий и.ч. омили бўлиши. 20-а.нинг ўртасида бошланган. Ф.т.и. меҳнатнинг мазмуни, характери ва шароитини, ишлаб чиқарувчи кучлар структурасини, меҳнат тақсимотини, жамиятнинг профессионал структурасини ўзгартиради; меҳнат унумдорлигининг ўсишига олиб келади; жамият ҳаётининг ҳамма томонларига, маданиймаиший ҳаётга, инсон психологиясига таъсир кўрсатади. Ходимларнинг маълумот даражаси, малакаси, маданияти, уюшқоклиги ва масъулиятига катта талаблар қўяди.
Электрон ҳисоблаш машиналари Ф.т.и.нинг рамзи ҳисобланиб, унинг пайдо бўлиши инсон функцияларини астасекинлик б-н машиналарга беришга, и.ч. ва бошқарувни комплекс автоматлаштиришга олиб келди. Ҳоз. даврда Ф.т.и. куйидаги хусусиятлари б-н ажралиб туради: фаннинг бевосита ишлаб чикарувчи кучга айланиши; шу б-н боғлиқ равишда ижтимоий меҳнат тақсимотида янги даврнинг бошланиши; меҳнатнинг характери ва мазмунида ижодий элементларнинг кучайиши; янги энергия манбалари ёрдамида сунъий материалларнинг яратилиши; ахборотнинг ижтимоий ва иқтисодий соҳалардаги аҳамиятининг кучайиши, оммавий коммуникация воситаларининг мисли кўрилмаган тараққиёти; умумий ва махсус таълим ҳамда маданият даражасининг ўсиши; фанлараро ўзаро боғлиқ мураккаб муаммоларни комплекс ҳал қилиш, ижтимоий фанлар ролининг ортиши; ижтимоий тараққиётнинг кескин тезлашиши, планета миқёсида интеграциялашув; экологик муаммонинг пайдо бўлиши ва у б-н боғлиқ хрлда жамияттабиат тизимини илмий бошкаришнинг зарурлиги.
Ф.т.и. глобал муаммога айланган айрим салбий оқибатларни ҳам келтириб чиқарди. Бу муаммолар (экология, халқаро терроризм, демография, энергия танқислиги б-н боғлиқ ва б.)ни ҳал қилиш учун кучларни бирлаштириш тақозо қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.