Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Fanlar Akademiyasi tizmasi

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 37–38-b. — ziyouz.com

    Fanlar Akademiyasi tizmasi — Ğarbiy Pomirning şim. qismida (Tojikistonda) joylaşgan toğ tizmalaridan biri. Meridian yönalişida PO km ga çözilgan. Eng baland çöqqisi 7495 m (Somoniyon). Tizmada köplab çöqqilar mavjud bölib, ulardan 24 tasi 6000 m dan baland. Suvayirğiç qismi alp relyef şakliga ega, paleozoy davriga mansub çökindi, metamorfik va otqindi toğ jinslaridan taşkil topgan. Yon bağirlari çuqur va tor vodiylar b-n kesilgan hamda abadiy qor va qurumlar b-n qoplangan. Abadiy krrlardan Pomirning yirik muzliklari (Fedçenko va uning köplab irmoklari — Bivaçniy, Garmo, Geografiya jamiyati, Kiçik Tanimas va b.) töyinadi. Ular soni 29 dan ortiq muzlik mavjud bölib, umumiy mayd. 1500 km2 dan ziyod. F.A.t. da balandtoğ glyatsial nival va subnival landşaftlar tarqalgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ФАНЛАР АКАДЕМИЯСИ ТИЗМАСИ — Ғарбий Помирнинг шим. қисмида (Тожикистонда) жойлашган тоғ тизмаларидан бири. Меридиан йўналишида ПО км га чўзилган. Энг баланд чўққиси 7495 м (Сомониён). Тизмада кўплаб чўққилар мавжуд бўлиб, улардан 24 таси 6000 м дан баланд. Сувайирғич қисми альп рельеф шаклига эга, палеозой даврига мансуб чўкинди, метаморфик ва отқинди тоғ жинсларидан ташкил топган. Ён бағирлари чуқур ва тор водийлар б-н кесилган ҳамда абадий қор ва қурумлар б-н қопланган. Абадий кррлардан Помирнинг йирик музликлари (Федченко ва унинг кўплаб ирмоклари — Бивачний, Гармо, География жамияти, Кичик Танимас ва б.) тўйинади. Улар сони 29 дан ортиқ музлик мавжуд бўлиб, умумий майд. 1500 км2 дан зиёд. Ф.А.т. да баландтоғ гляциал нивал ва субнивал ландшафтлар тарқалган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.