Faqiriy
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 84-b. — ziyouz.com
Faqiriy (taxallusi; asl ismşarifi Abdurazzoq Abdujabbor ugli) (1880 — Xiva yaqinidagi Bözxona qişloği — 1925) — şoir, xattot va naqqoş. Xivadagi Olloqulixon madrasasida öqigan. Şarq mumtoz adabiyotini örganib, özi ham şe'rlar yoza boşlagan. Otasidan yoğoç va tangaga naqş öyiş san'atini örgangan. Maşhur xattot Xudoybergan Devonning şogirdi bölgan.
F. 1914—15 y.larda öz şe'rlarini töplab, «Devoni Fakiriy Xorazmiy» ni yaratgan. «Devon» ğazal, masnaviy, murabba', muxammas, musaddas, mustazod, ruboiy, çistoy kabi janrlarda yozilgan şe'rlardan iborat. Ularda sevgi va sadoqat, xalqparvarlik, vatanga muhabbat, ma'rifat, adolat, xalqlar döstligi, şaxs erki ğoyalari uluğlangan. «Daftari aş'or uljadida» («Yangi şe'rlar daftari»)da esa F.ning 1916—24 y.larda yozgan şe'rlari mavjud. «Ayrilğali», «Özingsan», «Bölmağay», «Özgaça», «Ayo dilbar», «Körgaç», «Surating» radifli ğazallarida samimiy muhabbat, oşiq iztiroblari mahorat b-n tasvirlangan. Şe'rlarining kupi real, hayotiy taassurotlar asosida yozilgan.
Sönggi yillarda yozilgan bir turkum şe'rlari «Yuğurumiya» tuplamiga kiritilgan (1923). «Devon»nkng şoir qöli b-n köçirilgan nusxasi Özbekiston FA Şarqşunoslik intida sakdanadi (inv. №7679).
As: Şe'rlar, T., 1972; Asrlar nidosi, T., 1982.
Ad.: Laffasiy Hasan Murod.Xorazm şoirlari, T., 1993; Özbek adabiyoti tarixi 15j.li], 5j., T., 1980.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАҚИРИЙ (тахаллуси; асл исмшарифи Абдураззоқ Абдужаббор угли) (1880 — Хива яқинидаги Бўзхона қишлоғи — 1925) — шоир, хаттот ва наққош. Хивадаги Оллоқулихон мадрасасида ўқиган. Шарқ мумтоз адабиётини ўрганиб, ўзи ҳам шеърлар ёза бошлаган. Отасидан ёғоч ва тангага нақш ўйиш санъатини ўрганган. Машҳур хаттот Худойберган Девоннинг шогирди бўлган.
Ф. 1914—15 й.ларда ўз шеърларини тўплаб, «Девони Факирий Хоразмий» ни яратган. «Девон» ғазал, маснавий, мураббаъ, мухаммас, мусаддас, мустазод, рубоий, чистой каби жанрларда ёзилган шеърлардан иборат. Уларда севги ва садоқат, халқпарварлик, ватанга муҳаббат, маърифат, адолат, халқлар дўстлиги, шахс эрки ғоялари улуғланган. «Дафтари ашъор улжадида» («Янги шеърлар дафтари»)да эса Ф.нинг 1916—24 й.ларда ёзган шеърлари мавжуд. «Айрилғали», «Ўзингсан», «Бўлмағай», «Ўзгача», «Аё дилбар», «Кўргач», «Суратинг» радифли ғазалларида самимий муҳаббат, ошиқ изтироблари маҳорат б-н тасвирланган. Шеърларининг купи реал, ҳаётий таассуротлар асосида ёзилган.
Сўнгги йилларда ёзилган бир туркум шеърлари «Юғурумия» тупламига киритилган (1923). «Девон»нкнг шоир қўли б-н кўчирилган нусхаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик интида сакданади (инв. №7679).
Ас: Шеърлар, Т., 1972; Асрлар нидоси, Т., 1982.
Ад.: Лаффасий Ҳасан Мурод.Хоразм шоирлари, Т., 1993; Ўзбек адабиёти тарихи 15ж.ли], 5ж., Т., 1980.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.