Fara
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 41–42-b. — ziyouz.com
Fara (frans. phare — mayoq, mayoq çiroği) — transport vositasi (avtomobil, traktor va b.) hamda öziyurar maşinalarning yölni, iş bajarilayotgan joy va b.ni yoritiş uçun möljallangan elektr asbobi. Asosiy qismlari — ştamplab yasalgan korpus va optik elementlar. Optik element yupqa alyuminiy qatlami surkalgan pölat qaytargiç, bir yoki ikki tolali çöğlanma lampadan iborat yoritiş manbai va yoruğlikni soçib beradigan ğadirbudir şişadan iborat. Yoruğlik qaytargiç fokusida joylaşgan quvvatliroq toladan tarqaladigan nur uzoqni yoritadi, kiçikroq quvvatli ikkinçi tola fokusdan yuqoriroqda çap tomonda joylaşgan bölib, yaqinni yoritiş uçun möljallanadi. Yod lampali F.lar keng tarqalgan. Bunday lampalarning kolbasiga yod buğlari bölgan siyraklaştirilgan gaz töldiriladi. Har bir transport vositasiga kamida bir juft F. örnatiladi. Ular maşinaning böylama öqiga nisbatan simmetrik tarzda joylaştiriladi. Ba'zi maşinalarda tumanga qarşi ikkita qöşimça F. ham örnatilişi mumkin. Maxsus maşinalar (öt öçiriş maşinalari, sanitariya maşinalari va b.) ga buriladigan F.lar ham örnatiladi. Ba'zan F. maşina orqasiga ham örnatiladi (mas, traktorlarda tirkamani yoki plugni yoritiş uçun şunday qilinadi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАРА (франц. phare — маёқ, маёқ чироғи) — транспорт воситаси (автомобиль, трактор ва б.) ҳамда ўзиюрар машиналарнинг йўлни, иш бажарилаётган жой ва б.ни ёритиш учун мўлжалланган электр асбоби. Асосий қисмлари — штамплаб ясалган корпус ва оптик элементлар. Оптик элемент юпқа алюминий қатлами суркалган пўлат қайтаргич, бир ёки икки толали чўғланма лампадан иборат ёритиш манбаи ва ёруғликни сочиб берадиган ғадирбудир шишадан иборат. Ёруғлик қайтаргич фокусида жойлашган қувватлироқ толадан тарқаладиган нур узоқни ёритади, кичикроқ қувватли иккинчи тола фокусдан юқорироқда чап томонда жойлашган бўлиб, яқинни ёритиш учун мўлжалланади. Йод лампали Ф.лар кенг тарқалган. Бундай лампаларнинг колбасига йод буғлари бўлган сийраклаштирилган газ тўлдирилади. Ҳар бир транспорт воситасига камида бир жуфт Ф. ўрнатилади. Улар машинанинг бўйлама ўқига нисбатан симметрик тарзда жойлаштирилади. Баъзи машиналарда туманга қарши иккита қўшимча Ф. ҳам ўрнатилиши мумкин. Махсус машиналар (ўт ўчириш машиналари, санитария машиналари ва б.) га буриладиган Ф.лар ҳам ўрнатилади. Баъзан Ф. машина орқасига ҳам ўрнатилади (мас, тракторларда тиркамани ёки плугни ёритиш учун шундай қилинади).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.