Farğona furan birikmalari kimyo zavodi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 69-b. — ziyouz.com
Farğona furan birikmalari kimyo zavodi — gidroliz sanoatining yirik korxonasi. «Özkimyosanoat» davlataksiyadorlik kompaniyasi tarkibiga kiradi. Davlat korxonasi maqomiga ega. Korxonada paxta şulxasi, şoli qipigi, paxta linti va b. mahalliy xom aşyodan organik sintez kimyoviy mahsulotlari, şu jumladan, furfurin, tetragidrofurfurin, etil va texnik spirtlar, qatron, paxta sellyulozasi, tormoz suyuqligi işlab çiqariladi. Mahsulotlari konmetallurgiya, avtomobilsozlik, töqimaçilik, neft kimyosi va b. sanoat tarmoqlarida qöllaniladi.
Korxona gidroliz z-di sifatida taşkil etilib, birinçi navbati 1946 y. dek. da işga tuşirildi va etil spirti işlab çiqarila boşlandi. 1947 y.dan furfuron, 1950 y.dan ksilitan, 1955 y.dan karbonat angidrid, 1964 y.dan tetragidrofuril spirti, yem açitqisi, terogidrofuran va b. sexlar qurilib foydalanişga topşirildi. 1963 y.dan hozirgi nomda. 2001 y.da Germaniyaning «Uniomateks» firmasi b-n hamkorlikda sellyuloza i.ç. yölga qöyildi. Mahsulotlari MDH mamlakatlariga eksport qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАРҒОНА ФУРАН БИРИКМАЛАРИ КИМЁ ЗАВОДИ — гидролиз саноатининг йирик корхонаси. «Ўзкимёсаноат» давлатакциядорлик компанияси таркибига киради. Давлат корхонаси мақомига эга. Корхонада пахта шулхаси, шоли қипиги, пахта линти ва б. маҳаллий хом ашёдан органик синтез кимёвий маҳсулотлари, шу жумладан, фурфурин, тетрагидрофурфурин, этил ва техник спиртлар, қатрон, пахта целлюлозаси, тормоз суюқлиги ишлаб чиқарилади. Маҳсулотлари конметаллургия, автомобилсозлик, тўқимачилик, нефть кимёси ва б. саноат тармоқларида қўлланилади.
Корхона гидролиз з-ди сифатида ташкил этилиб, биринчи навбати 1946 й. дек. да ишга туширилди ва этил спирти ишлаб чиқарила бошланди. 1947 й.дан фурфурон, 1950 й.дан ксилитан, 1955 й.дан карбонат ангидрид, 1964 й.дан тетрагидрофурил спирти, ем ачитқиси, терогидрофуран ва б. цехлар қурилиб фойдаланишга топширилди. 1963 й.дан ҳозирги номда. 2001 й.да Германиянинг «Униоматекс» фирмаси б-н ҳамкорликда целлюлоза и.ч. йўлга қўйилди. Маҳсулотлари МДҲ мамлакатларига экспорт қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.