Farmakopeya
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48–49-b. — ziyouz.com
Farmakopeya (yun. pharmakon — dori va poieo — tayyorlayman) — dori vositalarini tayyorlaş, sifatini sifatmiqdoriy jihatdan nazorat qiliş, saqlaş şartşaroitlari va nomlanişini belgilaydigan davlat standartlari majmui. F.da dori moddalari va dori turlarini kimyoviy, fizik, biologik va b. usullarda sifat hamda mikdoriy tahlil qiliş usullari, zaharli va kuçli ta'sir etadigan dorilar röyxati, bolalar va kattalar uçun dorilarning bir içişlik, şuningdek, kunlik mikdorlari jadvali yoritiladi. Xitoyda 502 y.da çiqarilgan «Minibelu» kitobi, Yevropada 1130 y.da çop etilgan «Antidotoriy» töplamlari ilk rasmiy F. hujjatlaridir. Birinçi F. 1498 y.da Florensiyada «Ricettario Fiopentino» nomi b-n bosilib çikdi. Abu Ali ibn Sinoning «Tib qonunlari» asari u yaşagan davrda qöllanilgan dori vositalarini tayyorlaş, ularning sifatini baholaş va qöllanilişi haqidagi ma'lumotlari b-n öz zamonasining F.si deb baholanişi mumkin. Bugungi kunda köpgina mamlakatlarning milliy va hududiy F.lari mavjud bölib, ulardan Yey.R. (Yevropada hamjamiyati F.si), LJSP (AQŞ F.si), VR (Britaniya F.si), GF XI (Davlat F.sining 11-naşri), DP (Germaniya F.si) kabilar xalqaro e'tirof etilgan F.lar hisoblanadi va köp hollarda dori vositalarining sifat nazorati yuqoridagilarga asosan amalga oşiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАРМАКОПЕЯ (юн. pharmakon — дори ва poieo — тайёрлайман) — дори воситаларини тайёрлаш, сифатини сифатмиқдорий жиҳатдан назорат қилиш, сақлаш шартшароитлари ва номланишини белгилайдиган давлат стандартлари мажмуи. Ф.да дори моддалари ва дори турларини кимёвий, физик, биологик ва б. усулларда сифат ҳамда микдорий таҳлил қилиш усуллари, заҳарли ва кучли таъсир этадиган дорилар рўйхати, болалар ва катталар учун дориларнинг бир ичишлик, шунингдек, кунлик микдорлари жадвали ёритилади. Хитойда 502 й.да чиқарилган «Минибелу» китоби, Европада 1130 й.да чоп этилган «Антидоторий» тўпламлари илк расмий Ф. ҳужжатларидир. Биринчи Ф. 1498 й.да Флоренцияда «Ricettario Fiopentino» номи б-н босилиб чикди. Абу Али ибн Синонинг «Тиб қонунлари» асари у яшаган даврда қўлланилган дори воситаларини тайёрлаш, уларнинг сифатини баҳолаш ва қўлланилиши ҳақидаги маълумотлари б-н ўз замонасининг Ф.си деб баҳоланиши мумкин. Бугунги кунда кўпгина мамлакатларнинг миллий ва ҳудудий Ф.лари мавжуд бўлиб, улардан Ей.Р. (Европада ҳамжамияти Ф.си), LJSP (АҚШ Ф.си), ВР (Британия Ф.си), ГФ XI (Давлат Ф.сининг 11-нашри), DP (Германия Ф.си) кабилар халқаро эътироф этилган Ф.лар ҳисобланади ва кўп ҳолларда дори воситаларининг сифат назорати юқоридагиларга асосан амалга оширилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.