Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Farmakoterapiya

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 49-b. — ziyouz.com

    Farmakoterapiya (yun. Pharmakon — dori va terapiya), dori terapiyasi — doridarmon b-n davolaş. Etiotrop F.da doridarmonlar kasallik qözğatuvçilarga ta'sir etadi (mas, infeksion kasalliklarni antibiotiklar bn, zaharlanişni esa antidotlar b-n davolaşda). Örin bosuvçi F.da organizmga yuborilgan dorilar fiziologik faol moddalar örnini bosadi (mas, içki sekretsiya bezlari yetişmovçiligida gormonal preparatlar qöllanadi). Patogenetik F.da doridarmon kasallikning patogeneziga ta'sir etadi (mas, adrenalin bronxial astmaga, nitroglitserin stenokardiyaga, glyukozidlar yurak yetişmovçiligida qöllaniladi). Agar preparatlar kasallikning faqat ayrim belgilari (simptomi)ga ta'sir etea (mas, oğriq yoki yötal krldiruvçi dorilar), bunday F. simptomatik terapiya deyiladi. F. da turli xil doridarmonlardan foydalaniladi.

    Infeksion kasalliklar va ösmalar kimyo terapiyasi — F.ning asosiy yönalişidir. Kimyoterapevtik moddalar kasallik qözğatuvçilar turi — mikroblar, viruslarga karab spetsifik ta'sir etadi. Bunday ta'sir etiş infeksion agent yoki ösma hujayrasining fiziologik, biokimyoviy va b. xossalari b-n boğliq. Preparatlar ta'siri ularning organizmga qanday usulda yuborilişiga, töqimalarda sörilişiga va b.ga boğliq. Ayrim hollarda organizmda doridarmonlarga çidamli mikroorganizmlar yoki ösma hujayralari paydo bölişi va köpayişi mumkin. Şuning uçun köpinça organizmga antimikrob va ösmalarga ta'sir etadigan bir qança dorilarni qöşib yuboriladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ФАРМАКОТЕРАПИЯ (юн. Pharmakon — дори ва терапия), дори терапияси — доридармон б-н даволаш. Этиотроп Ф.да доридармонлар касаллик қўзғатувчиларга таъсир этади (мас, инфекцион касалликларни антибиотиклар бн, заҳарланишни эса антидотлар б-н даволашда). Ўрин босувчи Ф.да организмга юборилган дорилар физиологик фаол моддалар ўрнини босади (мас, ички секреция безлари етишмовчилигида гормонал препаратлар қўлланади). Патогенетик Ф.да доридармон касалликнинг патогенезига таъсир этади (мас, адреналин бронхиал астмага, нитроглицерин стенокардияга, глюкозидлар юрак етишмовчилигида қўлланилади). Агар препаратлар касалликнинг фақат айрим белгилари (симптоми)га таъсир этеа (мас, оғриқ ёки йўтал крлдирувчи дорилар), бундай Ф. симптоматик терапия дейилади. Ф. да турли хил доридармонлардан фойдаланилади.

    Инфекцион касалликлар ва ўсмалар кимё терапияси — Ф.нинг асосий йўналишидир. Кимётерапевтик моддалар касаллик қўзғатувчилар тури — микроблар, вирусларга караб специфик таъсир этади. Бундай таъсир этиш инфекцион агент ёки ўсма ҳужайрасининг физиологик, биокимёвий ва б. хоссалари б-н боғлиқ. Препаратлар таъсири уларнинг организмга қандай усулда юборилишига, тўқималарда сўрилишига ва б.га боғлиқ. Айрим ҳолларда организмда доридармонларга чидамли микроорганизмлар ёки ўсма ҳужайралари пайдо бўлиши ва кўпайиши мумкин. Шунинг учун кўпинча организмга антимикроб ва ўсмаларга таъсир этадиган бир қанча дориларни қўшиб юборилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.