Faxriddin Roziy maqbarasi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 80-b. — ziyouz.com
Faxriddin Roziy maqbarasi — Köhna Urgançdagi me'moriy yodgorlik (12-a. 2yarmi); Turkmanistonning Toşhovuz viloyati hududida. Xorazm şoxlari Otsiz (1128—56) va El Arslon (1156—72) davrida qurilgan deb taxmin qilinadi. Mahalliy aholi olim Faxriddin Roziy nomi b-n boğlaydi. Binoning asosiy qismi kubsimon şaklda (içki ölçami 3,5x3,6 m, quyi qismi pastga tomon bir oz kengaygan), 12 qirrali poygumbaz ustiga 12 qirrali kulohiy gumbaz boğlangan. Uç tomonida tobadonli eşik joylaşgan. Old tomoni silliklangan giştlar b-n 3 ta ravoqli törtburçaklarga bölingan, yuzasi barg va novdalarning nozik uyğunligidagi öyma naqşlar b-n jozibador bezatilgan, törtburçaklar özaro yozuvli hoşiya naqş b-n birlaşgan. Taşqi gumbaziga feruza rang ğiştlar mavj usulida terilib xandasiy naqşlar hosil qilingan; taşqi gumbazidan ança past bölgan içki gumbaziga muqarnaslar işlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАХРИДДИН РОЗИЙ МАҚБАРАСИ — Кўҳна Урганчдаги меъморий ёдгорлик (12-а. 2ярми); Туркманистоннинг Тошҳовуз вилояти ҳудудида. Хоразм шохлари Отсиз (1128—56) ва Эл Арслон (1156—72) даврида қурилган деб тахмин қилинади. Маҳаллий аҳоли олим Фахриддин Розий номи б-н боғлайди. Бинонинг асосий қисми кубсимон шаклда (ички ўлчами 3,5x3,6 м, қуйи қисми пастга томон бир оз кенгайган), 12 қиррали пойгумбаз устига 12 қиррали кулоҳий гумбаз боғланган. Уч томонида тобадонли эшик жойлашган. Олд томони силликланган гиштлар б-н 3 та равоқли тўртбурчакларга бўлинган, юзаси барг ва новдаларнинг нозик уйғунлигидаги ўйма нақшлар б-н жозибадор безатилган, тўртбурчаклар ўзаро ёзувли ҳошия нақш б-н бирлашган. Ташқи гумбазига феруза ранг ғиштлар мавж усулида терилиб хандасий нақшлар ҳосил қилинган; ташқи гумбазидан анча паст бўлган ички гумбазига муқарнаслар ишланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.