Faxriddin Sodiqov
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 494-b. — ziyouz.com
Sodiqov Faxriddin (1914.13.6 — Toşkent — 1977.27.10) — sozanda, bastakor. Özbekistonda xizmat kursatgan san'at arbobi (1964). Toşkent musiqa texnikumini tugatgan (1931). Toşkent konservatoriyasida ta'lim olgan (1946— 47, 195152). Özbek musika an'analarini ^ M. Najmiddinov, Ş. Şoumarov, Abduqodir Ismoilov va b.dan örgangan. Toşkent teatrlari va Özbek davlat filarmoniyasida sozanda (192938). Dutorçi qizjuvonlar ansambli (1939), G. Raximova raxbarligidagi front konsert brigadasi (1942—45)da musika rahbari. Özbekiston radiosi xalq çolğulari ansamblida çangçi (1947—53, 1957—61), Özbek estrada ansambli (1953—57), 1961 y.dan Maqom ansamblining musiqa rahbari. Ayni paytda (1972 y.dan) Toşkent konservatoriyasida pedagog (çang, dutor), maqom ansambli taşkilotçisi va rahbari bölib, maqom ansambli ijroçiligining yangi uslubini kaşf etgan. Ansambl tarkibidagi barça sozlarning ifodaviy, texnikaviy, dinamik imkoniyatlari, tembr xususiyatlaridan tölaqonli foydalanib, har bir asarning öziga xos «partiturasini» yaratgan.
S nodir ijroviy salohiyati va musika asarlari b-n milliy san'atimizning boyitilişiga katta uluş qöşdi. S. ijodidagi 400 ga yakin asarlaridan qöşiq, aşula, yalla va çolğu kuylar keng örin olgan. «Vatan marşi», «Özbekça vals», «Gulnor», «Işq» kabi çolğu kuylar, «Ey çehrasi tobonim», «Dutorim», «Yor bilib», «Bir gözal», «Zarafşon», «Töy muborak», «Gullar vodiysi», «Özbekiston», «Şirmonoy», «Zarafşon», «Sulim bahor», «Xumor», «Laylomisansan» va b. vokal asarlari maşhur. V. Giyenko b-n «Ota öğli», S. Hayitboyev b-n «Saltanat larzada» kabi musiqali dramalar, «Yangi Toşkent» syuitasi (T. Toşmatov b-n)ni yozgan. Özbekiston davlat konservatoriyasida S. nomidagi sozandalar ansambli bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОДИҚОВ Фахриддин (1914.13.6 — Тошкент — 1977.27.10) — созанда, бастакор. Ўзбекистонда хизмат курсатган санъат арбоби (1964). Тошкент мусиқа техникумини тугатган (1931). Тошкент консерваториясида таълим олган (1946— 47, 195152). Ўзбек мусика анъаналарини ^ М. Нажмиддинов, Ш. Шоумаров, Абдуқодир Исмоилов ва б.дан ўрганган. Тошкент театрлари ва Ўзбек давлат филармониясида созанда (192938). Дуторчи қизжувонлар ансамбли (1939), Г. Рахимова рахбарлигидаги фронт концерт бригадаси (1942—45)да мусика раҳбари. Ўзбекистон радиоси халқ чолғулари ансамблида чангчи (1947—53, 1957—61), Ўзбек эстрада ансамбли (1953—57), 1961 й.дан Мақом ансамблининг мусиқа раҳбари. Айни пайтда (1972 й.дан) Тошкент консерваториясида педагог (чанг, дутор), мақом ансамбли ташкилотчиси ва раҳбари бўлиб, мақом ансамбли ижрочилигининг янги услубини кашф этган. Ансамбль таркибидаги барча созларнинг ифодавий, техникавий, динамик имкониятлари, тембр хусусиятларидан тўлақонли фойдаланиб, ҳар бир асарнинг ўзига хос «партитурасини» яратган.
С нодир ижровий салоҳияти ва мусика асарлари б-н миллий санъатимизнинг бойитилишига катта улуш қўшди. С. ижодидаги 400 га якин асарларидан қўшиқ, ашула, ялла ва чолғу куйлар кенг ўрин олган. «Ватан марши», «Ўзбекча вальс», «Гулнор», «Ишқ» каби чолғу куйлар, «Эй чеҳраси тобоним», «Дуторим», «Ёр билиб», «Бир гўзал», «Зарафшон», «Тўй муборак», «Гуллар водийси», «Ўзбекистон», «Ширмоной», «Зарафшон», «Сулим баҳор», «Хумор», «Лайломисансан» ва б. вокал асарлари машҳур. В. Гиенко б-н «Ота ўғли», С. Ҳайитбоев б-н «Салтанат ларзада» каби мусиқали драмалар, «Янги Тошкент» сюитаси (Т. Тошматов б-н)ни ёзган. Ўзбекистон давлат консерваториясида С. номидаги созандалар ансамбли бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.