Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Fayl

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 17-b. — ziyouz.com

    Fayl — EHM (kompyuter)larda ma'lumot saklanuvçi diskning nomlangan sohasi. Öz belgisi (nomi)ga ega böladi. Diskka ma'lumotlarni boşqa bir yöl b-n yozib bölmaydi: birgina harfni diskka yoziş zarur bölsa ham, unga nom berib, F. körinişida xotirada saqpaş kerak. F.lar matnli, fafikli (rayem, tasvir) va b. ma'lumotli böladi. F.lar iş jarayonida, mas, matn yoki elektron jadval b-n işlaşda, yo bölmasa, bevosita foydalanuvçi tomonidan taşkil etiladi. F.ning asosiy belgilari — nomi, ölçami (bayt hisobida), taşkil etilgan sanasi (kun, oy, yil), vaqti (soat va minut). F. asosiy nomga (DOS tizimida kupi b-n sakkizta belgi) va kengaytirgiçga (kupi b-n uçta belgi) ega bölişi mumkin. Fayl nomi va kengaytirgiçi bir-biridan nukta b-n ajratiladi. Ular lotin alifbosining katta yoki kiçik harflari, sonlar va timsollardan iborat bölişi mumkin. F.ni nomlaşda uning kengaytirgiçi berilişi şart emas, lekin fayl mazmuniga köra kengaytirgiç berilsa, uni işlatiş osonlaşadi. Mac, exe, . com — bajariluvçi fayllar; bat — buyrukli fayl; bas — Beysik dasturi fayli; pas — Paskal dasturi fayli; txt, doc — matnli fayllar; xls — elektron jadvalli fayl.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ФАЙЛ — ЭҲМ (компьютер)ларда маълумот сакланувчи дискнинг номланган соҳаси. Ўз белгиси (номи)га эга бўлади. Дискка маълумотларни бошқа бир йўл б-н ёзиб бўлмайди: биргина ҳарфни дискка ёзиш зарур бўлса ҳам, унга ном бериб, Ф. кўринишида хотирада сақпаш керак. Ф.лар матнли, фафикли (раем, тасвир) ва б. маълумотли бўлади. Ф.лар иш жараёнида, мас, матн ёки электрон жадвал б-н ишлашда, ё бўлмаса, бевосита фойдаланувчи томонидан ташкил этилади. Ф.нинг асосий белгилари — номи, ўлчами (байт ҳисобида), ташкил этилган санаси (кун, ой, йил), вақти (соат ва минут). Ф. асосий номга (DOS тизимида купи б-н саккизта белги) ва кенгайтиргичга (купи б-н учта белги) эга бўлиши мумкин. Файл номи ва кенгайтиргичи бир-биридан нукта б-н ажратилади. Улар лотин алифбосининг катта ёки кичик ҳарфлари, сонлар ва тимсоллардан иборат бўлиши мумкин. Ф.ни номлашда унинг кенгайтиргичи берилиши шарт эмас, лекин файл мазмунига кўра кенгайтиргич берилса, уни ишлатиш осонлашади. Mac, exe, . com — бажарилувчи файллар; bat — буйрукли файл; bas — Бейсик дастури файли; pas — Паскал дастури файли; txt, doc — матнли файллар; xls — электрон жадвалли файл.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.