Fayyum portretlari
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 19-b. — ziyouz.com
Fayyum portretlari - Qad. Misrda ipşangan marhumlarning rangtasvir portretlari; dastgohli rangtasvirning qad. namunalari. 1887 y.da ilk bor eng yirik topilmalar aniqlangan joy (Fayyum vohasi) nomidan şunday atalgan. Eng rivojlangan davri 1— 3alar örtalariga töğri keladi. F.p. mum rassomligi usulida taxtaga işlanib, söng mumiyolangan murdalar tobutining yuz qismi örniga qöyilgan. F.p.ning dastlabkilari matoga işlangan. Ba'zan avvaldan xonadonlar uçun ham tayyorlanib, tasvirlangan şaxs vafotidan söng uning mumiyosiga qöyilgan. F.p.ning uslub jihatidan 2 — antik san'at an'analari hamda misrliklar san'atiga ergaşgan yönaliişari kuzatiladi. F.p.da obrazlar öta hayotiy, aniq şakllar hajmli, çiziqlari ifodali, tekis qilib röparadan, ba'zan bir ozgina (3/4 ga) burilgan hodda nursoya vositasida şakllantirilgan. F.p. ning boy töplamlari Rossiya (Moskvadagi Tasviriy san'at muzeyi va Ermitajda), Misr (Qohiradagi Misr muzeyida), Buyuk Britaniya (Luvr, Britaniya muzeyida), Germaniya (Berlindagi davlat muzeylarida) va b.da saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАЙЮМ ПОРТРЕТЛАРИ - Қад. Мисрда ипшанган марҳумларнинг рангтасвир портретлари; дастгоҳли рангтасвирнинг қад. намуналари. 1887 й.да илк бор энг йирик топилмалар аниқланган жой (Файюм воҳаси) номидан шундай аталган. Энг ривожланган даври 1— 3алар ўрталарига тўғри келади. Ф.п. мум рассомлиги усулида тахтага ишланиб, сўнг мумиёланган мурдалар тобутининг юз қисми ўрнига қўйилган. Ф.п.нинг дастлабкилари матога ишланган. Баъзан аввалдан хонадонлар учун ҳам тайёрланиб, тасвирланган шахс вафотидан сўнг унинг мумиёсига қўйилган. Ф.п.нинг услуб жиҳатидан 2 — антик санъат анъаналари ҳамда мисрликлар санъатига эргашган йўналиишари кузатилади. Ф.п.да образлар ўта ҳаётий, аниқ шакллар ҳажмли, чизиқлари ифодали, текис қилиб рўпарадан, баъзан бир озгина (3/4 га) бурилган ҳодда нурсоя воситасида шакллантирилган. Ф.п. нинг бой тўпламлари Россия (Москвадаги Тасвирий санъат музейи ва Эрмитажда), Миср (Қоҳирадаги Миср музейида), Буюк Британия (Лувр, Британия музейида), Германия (Берлиндаги давлат музейларида) ва б.да сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.