Fazoviy mexanizm
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 12-b. — ziyouz.com
Fazoviy mexanizm - zvenolarining nuqtalari notekis trayektoriya çizuvçi yoki trayektoriyasi özaro kesişgan tekisliklarda yotuvçi mexanizm. Texnikada zvenosi nuqtalarining trayektoriyalari konsentrik sferalarda böladigan sferik mexanizmlar keng tarkalgan. Bunday mexanizmlar kesişuvçi öqlar orasidagi aylanma qarakatlarni uzatiş uçun qöllanadi (mas, tişli uzatmalar, avtomobilning kardanli uzatmasi, radiolokatorning buriş mexanizmi va b.). Yengil sanoat va oziq-ovqat sanoatida F.m. aylanma harakatni uzatiş b-n birga fazoviy trayektoriyalar hosil qiladi (mas, tikuv maşinasining ip tortiş mexanizmi). Riçagli F.m.lar odamning qöl harakatlarini takrorlaydigan manipulyatorlar va sanoat robotlarida işlatiladi. F.m.dan kosmik texnika qurilmalarida, q.x. va b.da keng foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАЗОВИЙ МЕХАНИЗМ - звеноларининг нуқталари нотекис траектория чизувчи ёки траекторияси ўзаро кесишган текисликларда ётувчи механизм. Техникада звеноси нуқталарининг траекториялари концентрик сфераларда бўладиган сферик механизмлар кенг таркалган. Бундай механизмлар кесишувчи ўқлар орасидаги айланма қаракатларни узатиш учун қўлланади (мас, тишли узатмалар, автомобилнинг карданли узатмаси, радиолокаторнинг буриш механизми ва б.). Енгил саноат ва озиқ-овқат саноатида Ф.м. айланма ҳаракатни узатиш б-н бирга фазовий траекториялар ҳосил қилади (мас, тикув машинасининг ип тортиш механизми). Ричагли Ф.м.лар одамнинг қўл ҳаракатларини такрорлайдиган манипуляторлар ва саноат роботларида ишлатилади. Ф.м.дан космик техника қурилмаларида, қ.х. ва б.да кенг фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.