Fenakit
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 91–92-b. — ziyouz.com
Fenakit (yun. phenax — aldamçi) — orol silikatlari sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Be2[Si04], unda VeO 42—45%. Trigonal singoniyada kristallanadi. Kristallari, odatda, mayda prizmatik, ba'zan romboedrik, şuningdek, radialnursimon usimtalar va sferolitlar şaklida. Rangsiz, sarğiş, puşti, kulrang, oq. Şişadek yaltiroq. Tiniq, şaffof. Qattiqligi 7,5—8, ziçligi 2,9—3 g/sm3. F. magmatizmdan keyingi genetik tipdagi konlarda — pegmatit, greyzen, gidrotermal tomirlar va metasomatitlarda uçraydi. Gidrotermal metasomatik hosilalarda flyuorit, sulfidlar va slyudalar bn, dala şpatli metasomatitlarda ba'zan gentgelvin b-n assotsiatsiyada böladi. F. kelajakda Be olinadigan manba. Yirik tiniq kristallari qimmatbaho toş sifatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФЕНАКИТ (юн. phenax — алдамчи) — орол силикатлари синфига мансуб минерал. Кимёвий таркиби Be2[Si04], унда ВеО 42—45%. Тригонал сингонияда кристалланади. Кристаллари, одатда, майда призматик, баъзан ромбоэдрик, шунингдек, радиалнурсимон усимталар ва сферолитлар шаклида. Рангсиз, сарғиш, пушти, кулранг, оқ. Шишадек ялтироқ. Тиниқ, шаффоф. Қаттиқлиги 7,5—8, зичлиги 2,9—3 г/см3. Ф. магматизмдан кейинги генетик типдаги конларда — пегматит, грейзен, гидротермал томирлар ва метасоматитларда учрайди. Гидротермал метасоматик ҳосилаларда флюорит, сульфидлар ва слюдалар бн, дала шпатли метасоматитларда баъзан гентгельвин б-н ассоциацияда бўлади. Ф. келажакда Be олинадиган манба. Йирик тиниқ кристаллари қимматбаҳо тош сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.