Ferdinand de Sossyur
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 535-b. — ziyouz.com
Sossyur Ferdinand de SOSSYUR (Saussure) Ferdinand de (1857.26.11, Jeneva 1913.22.2, Vyuflansyur-Morj) — şveysariyalik tilşunos. Jeneva (1875), Leypsig, Berlin (1876—80) un-tlarida öqigan. Jeneva un-tining prof. (1891 y.dan). S.ning birinçi asari hindevropa tillari vokalizmini örganişda, tilşunoslikda qiyosiy-tarixiy metodning şakllanişi va rivojlanişida muğim rol öynagan bölsa, uning «Umumiy tilşunoslik kursi» (1916) 20-a. Yevropa tilşunosligi rivojiga katta ta'sir körsatgan. S. birinçi bölib tilni muayyan tizim sifatida örganişni taklif etdi, til lingvistikasi bilan nutq lingvistikasini, diaxroniya bilan sinxroniyani özaro farqladi; tilşunoslikni semiologiya (semiotika)ning bir qismi deb hisoblab, lisoniy belgi tabiatini kaşf etdi. S.ning tilşunoslikdagi qaraşlari Jeneva tilşunoslik maktabi vakillari Ş.Balli, A. Seşe asarlarida, fransuz sotsiologik maktabi namoyandalari A. Meye, J. Vandriyes va b.ning ilmiy işlarida, strukturalizm kridalarida aks etgan. Yevropa strukturaviy tilşunosligi asosçisi sifatida S. tilşunoslikning, şuningdek, xorijiy semiotikaning ayrim yönalişlari, antropologiya, adabiyotşunoslik va estetikaning rivojlanişiga katta ta'sir körsatdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СОССЮР (Saussure) Фердинанд де (1857.26.11, Женева 1913.22.2, Вюфлансюр-Морж) — швейцариялик тилшунос. Женева (1875), Лейпциг, Берлин (1876—80) ун-тларида ўқиган. Женева ун-тининг проф. (1891 й.дан). С.нинг биринчи асари ҳиндевропа тиллари вокализмини ўрганишда, тилшуносликда қиёсий-тарихий методнинг шаклланиши ва ривожланишида муғим роль ўйнаган бўлса, унинг «Умумий тилшунослик курси» (1916) 20-а. Европа тилшунослиги ривожига катта таъсир кўрсатган. С. биринчи бўлиб тилни муайян тизим сифатида ўрганишни таклиф этди, тил лингвистикаси билан нутқ лингвистикасини, диахрония билан синхронияни ўзаро фарқлади; тилшуносликни семиология (семиотика)нинг бир қисми деб ҳисоблаб, лисоний белги табиатини кашф этди. С.нинг тилшуносликдаги қарашлари Женева тилшунослик мактаби вакиллари Ш.Балли, А. Сеше асарларида, француз социологик мактаби намояндалари А. Мейе, Ж. Вандриес ва б.нинг илмий ишларида, структурализм кридаларида акс этган. Европа структуравий тилшунослиги асосчиси сифатида С. тилшуносликнинг, шунингдек, хорижий семиотиканинг айрим йўналишлари, антропология, адабиётшунослик ва эстетиканинг ривожланишига катта таъсир кўрсатди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.