Fianitlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 111-b. — ziyouz.com
Fianitlar — sirkoniy va gafniy oksidlari asosida olingan sintetik kristallar. 1972 y. sobiq SSSR FA fizika in-ti (FIAN)da yaratilgan (nomi şundan). F. tabiatda uçramaydi, kubik kristall panjaraga ega. F. rangsiz yoki aralaşmalar ta'sirida turli ranglarga böyalgan bölişi mumkin. F.ning qattiqligi, eriş trasi, kislota va işqorlarning ta'siriga turğunligi yuqori, nur sindiriş körsatkiçi p=2,152,25, ziçligi 6,5—10 g/sm3. F. zargarlik sanoatida sapfir, topaz, yoqut va hatto olmos kabi qimmatbaho toşlarning örnini bosişi mumkin. F.dan yuqori trada işlovçi optik linzalar va «tuynukadar yasaladi. F. lar lazer materiali sifatida ham işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИАНИТЛАР — цирконий ва гафний оксидлари асосида олинган синтетик кристаллар. 1972 й. собиқ СССР ФА физика ин-ти (ФИАН)да яратилган (номи шундан). Ф. табиатда учрамайди, кубик кристалл панжарага эга. Ф. рангсиз ёки аралашмалар таъсирида турли рангларга бўялган бўлиши мумкин. Ф.нинг қаттиқлиги, эриш траси, кислота ва ишқорларнинг таъсирига турғунлиги юқори, нур синдириш кўрсаткичи п=2,152,25, зичлиги 6,5—10 г/см3. Ф. заргарлик саноатида сапфир, топаз, ёқут ва ҳатто олмос каби қимматбаҳо тошларнинг ўрнини босиши мумкин. Ф.дан юқори трада ишловчи оптик линзалар ва «туйнукадар ясалади. Ф. лар лазер материали сифатида ҳам ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.