Fidiy
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 115-b. — ziyouz.com
Fidiy (Pheidias, mil. av. 5-a.) — yunon me'mori va haykaltaroşi; qad. yunon san'atining yirik namoyandasi. Afina, Olimpiya va b.da işlagan. Afinadagi Akropol kurilişiga boşçilik qilgan. F.ning haykaltaroşlik asarlaridan antik mualliflar asarlarida tilga olingan va kuçirilgan nusxalaridan ma'lum va maşhurlari: Afina Promatos (jez; taxm. mil. av. 460); oltin va fil suyagidan işlangan Zevs (Olimpiyadagi Zevs ibodatxonasida; yetti mu'jizattg biri deb e'tirof etilgan) hamda Afina Parfenos (Afinadagi Parfenon ibodatxonasida) va b. haykallar.
F. ijodi haqida uning rahbarligida va bevosita iştirokida işlangan Afinadagi Parfenon haykallari (marmar, mil. av. 438—432; Britaniya muzeyi, London; Luvr, Parij; Akropol muzeyi, Afina) çuqur insoniylik b-n yöğrilgan hamda san'atlar sintezining yuksak namunasidir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИДИЙ (Pheidias, мил. ав. 5-а.) — юнон меъмори ва ҳайкалтароши; қад. юнон санъатининг йирик намояндаси. Афина, Олимпия ва б.да ишлаган. Афинадаги Акрополь курилишига бошчилик қилган. Ф.нинг ҳайкалтарошлик асарларидан антик муаллифлар асарларида тилга олинган ва кучирилган нусхаларидан маълум ва машҳурлари: Афина Проматос (жез; тахм. мил. ав. 460); олтин ва фил суягидан ишланган Зевс (Олимпиядаги Зевс ибодатхонасида; етти муъжизаттг бири деб эътироф этилган) ҳамда Афина Парфенос (Афинадаги Парфенон ибодатхонасида) ва б. ҳайкаллар.
Ф. ижоди ҳақида унинг раҳбарлигида ва бевосита иштирокида ишланган Афинадаги Парфенон ҳайкаллари (мармар, мил. ав. 438—432; Британия музейи, Лондон; Лувр, Париж; Акрополь музейи, Афина) чуқур инсонийлик б-н йўғрилган ҳамда санъатлар синтезининг юксак намунасидир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.