Fil toşbaqa
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 135-b. — ziyouz.com
Fil toşbaqa (Geochelone elephantopus) — quruqlikda yaşovçi toşbaqalarning bir turi. 10 kenja turi ma'lum (şundan bir neçtasi qirilib ketgan). Kosasining uz. 150 sm ça, böyi 60 sm ça. Voyaga yetganlarining oğirligi 100 (ba'zilari 400) kg ça. Erkagi urğoçisiga nisbatan yirik. F.t. Galapagoss orollarida tarqalgan. Ösimliklar b-n oziqlanadi. 12—14 oygaça suvsiz va oziqsiz yaşay oladi. Urğoçisi noyabr — aprelda yerni öyib (40 sm çuqurlikda), 2—22 ta şarsimon oq tuxumini (tovuq tuxumidan katta) kömib qöyadi. Tuxumdan bolasi (70 g) 6—7 oyda çikadi. Mazali göşti, yoği va hayvonot boğlari uçun köplab ovlanganidan soni kamayib ketgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИЛ ТОШБАҚА (Geochelone elephantopus) — қуруқликда яшовчи тошбақаларнинг бир тури. 10 кенжа тури маълум (шундан бир нечтаси қирилиб кетган). Косасининг уз. 150 см ча, бўйи 60 см ча. Вояга етганларининг оғирлиги 100 (баъзилари 400) кг ча. Эркаги урғочисига нисбатан йирик. Ф.т. Галапагосс оролларида тарқалган. Ўсимликлар б-н озиқланади. 12—14 ойгача сувсиз ва озиқсиз яшай олади. Урғочиси ноябрь — апрелда ерни ўйиб (40 см чуқурликда), 2—22 та шарсимон оқ тухумини (товуқ тухумидан катта) кўмиб қўяди. Тухумдан боласи (70 г) 6—7 ойда чикади. Мазали гўшти, ёғи ва ҳайвонот боғлари учун кўплаб овланганидан сони камайиб кетган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.