Filding
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 136–137-b. — ziyouz.com
Filding FILDING, Filding (Fielding) Genri (1707.22.4, ŞarpemPark, Glastonberi yaqinida — 1754.8.10, Lissabon) — ingliz yozuvçisi. Ingliz ma'rifatparvarlik adabiyotining yirik vakili. Iton kollejida (1719— 27), Leyden un-ti (Gollandiya, 1728— 30) va Templ (London)dagi yuridik maktabda (1737—40) öqigan. 1730 y.dan dramaturg sifatida tanilgan. 25 ta komediya va farslar yaratgan. Satirik «Fojialar fojiasi» pyesasi (1730) F.ga şuhrat keltirgan. «Templlik olifta», (1730), «Don Kixot Angliyada» (1734), «Paskvin» (1736), «1736 yilning tarixiy taqvimi» (1937) kabi komediyalarida poraxör sudyalar, sotqin sayohatçilar, firibgar savdogarlar foş etilgan. Keyinçalik F. bu komediyalardagi satirik tanqidiy yönalişni özining romanlariga ham köçirgan. «Marhum Bukj Jonatan Uayld tarixi» (1743), «Topib olingan Tom Jons tarixi» (1749), «Ameliya» (1752) va b. romanlarida ma'rifatparvarlik gumanizmidagi inqirozning ayrim körinişlari öz aksini topgan, sentimentaldidaktik ohanglar kuçaygan, şuningdek, öşa davr Angliyasi uçun dolzarb bölgan bir qança ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va axloqiy muammolar kötarilgan. F. öz romanlarini «komik epopeyalar» deb ta'riflagan. Yozuvçi ijodiga xos bölgan demokratik kayfiyatlar uning pamfletlarida ham yaqqol seziladi. F. ijodi keyingi davrlar Angliya va Yevropa adabiyotiga katta ta'sir körsatgan. Ad.: Rodjers P., Genri Filding, M., 1984; Yelistratova A. A., Angliyskiy roman epoxi Prosveşeniya, M., 1966.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИЛДИНГ, Фильдинг (Fielding) Генри (1707.22.4, ШарпемПарк, Гластонбери яқинида — 1754.8.10, Лиссабон) — инглиз ёзувчиси. Инглиз маърифатпарварлик адабиётининг йирик вакили. Итон коллежида (1719— 27), Лейден ун-ти (Голландия, 1728— 30) ва Темпл (Лондон)даги юридик мактабда (1737—40) ўқиган. 1730 й.дан драматург сифатида танилган. 25 та комедия ва фарслар яратган. Сатирик «Фожиалар фожиаси» пьесаси (1730) Ф.га шуҳрат келтирган. «Темпллик олифта», (1730), «Дон Кихот Англияда» (1734), «Пасквин» (1736), «1736 йилнинг тарихий тақвими» (1937) каби комедияларида порахўр судьялар, сотқин саёҳатчилар, фирибгар савдогарлар фош этилган. Кейинчалик Ф. бу комедиялардаги сатирик танқидий йўналишни ўзининг романларига ҳам кўчирган. «Марҳум Букж Жонатан Уайльд тарихи» (1743), «Топиб олинган Том Жонс тарихи» (1749), «Амелия» (1752) ва б. романларида маърифатпарварлик гуманизмидаги инқирознинг айрим кўринишлари ўз аксини топган, сентименталдидактик оҳанглар кучайган, шунингдек, ўша давр Англияси учун долзарб бўлган бир қанча ижтимоий, иқтисодий, сиёсий ва ахлоқий муаммолар кўтарилган. Ф. ўз романларини «комик эпопеялар» деб таърифлаган. Ёзувчи ижодига хос бўлган демократик кайфиятлар унинг памфлетларида ҳам яққол сезилади. Ф. ижоди кейинги даврлар Англия ва Европа адабиётига катта таъсир кўрсатган. Ад.: Роджерс П., Генри Филдинг, М., 1984; Елистратова А. А., Английский роман эпохи Просвещения, М., 1966.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.