Filippo Brunelleski
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 658–659-b. — ziyouz.com
Brunelleski Filippo BRUNELLESKI (Brunelleschi) Filippo (1377 — Florensiya — 1446.15.4) — italiyalik me'mor, haykaltaroş, olim. Uyğoniş davri me'morligi va kelajak aks etgan me'moriy nazariya asosçilaridan. Ijodini haykaltaroşlikdan boşlagan. Qad. me'moriy an'analardan yangiça yondoşib foydalangan. 1420—36 y.lari SantaMariya del Fore sobori (diametri 42 m ga yaqin) gumbazini yaratgan. B. kurgan Tarbiya uyi (loyihasi — 1419) va SanLorenso çerkovining sakristiyi (ibodat kiyimlari va asbobanjomlari saqlanadigan bino), Ospedale deli Innoçenti (1421—44)da Uyğoniş davri me'morlik san'atining badiiy an'analari öz ifodasini topgan. B. 1429—30 y.larda SantaKroçe çerkovi hovlisidagi Patssi kapellasini bunyod etdi, turli yillarda SanLorenso va SantoSpirito çerkovlarining interyerlarini qayta qurdi. B. asarlari obrazlarining garmonik yorqinligi, nisbatlarining qat'iyligi, quriliş usullarining mukammalligi b-n ajralib turadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БРУНЕЛЛЕСКИ (Brunelleschi) Филиппо (1377 — Флоренция — 1446.15.4) — италиялик меъмор, ҳайкалтарош, олим. Уйғониш даври меъморлиги ва келажак акс этган меъморий назария асосчиларидан. Ижодини ҳайкалтарошликдан бошлаган. Қад. меъморий анъаналардан янгича ёндошиб фойдаланган. 1420—36 й.лари СантаМария дель Фьоре собори (диаметри 42 м га яқин) гумбазини яратган. Б. курган Тарбия уйи (лойиҳаси — 1419) ва СанЛоренцо черковининг сакристийи (ибодат кийимлари ва асбобанжомлари сақланадиган бино), Оспедале дельи Инноченти (1421—44)да Уйғониш даври меъморлик санъатининг бадиий анъаналари ўз ифодасини топган. Б. 1429—30 й.ларда СантаКроче черкови ҳовлисидаги Пацци капелласини бунёд этди, турли йилларда СанЛоренцо ва СантоСпирито черковларининг интерьерларини қайта қурди. Б. асарлари образларининг гармоник ёрқинлиги, нисбатларининг қатъийлиги, қурилиш усулларининг мукаммаллиги б-н ажралиб туради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.