Fitonsidlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 165-b. — ziyouz.com
Fitonsidlar (fito... va lot. caedo — öldiraman) — ösimliklar hosil qiladigan faol modda, boşqa organizmlar (asosan, mikroblar)ni öldiradi yoki ularning ösiş va rivojlanişini töxtatadi. F. ösimliklar immuniteti va biotsenozlardagi organizmlarning özaro munosabatlarida muhim ahamiyatga ega. Kimyoviy tarkibi böyiça — glikozidlar, terpenoidlar va b. ikkilamçi metabolitlardan iborat. Daraxtlar (asosan, ignabarglilar)ning F. işlab çiqariş xususiyati şaharlarni kökalamzorlaştirişda ahamiyatga ega. Piyoz, sarimsoq, yerqalampir va b. ösimliklar F.i qöşilgan preparatlar tibbiyotda qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИТОНЦИДЛАР (фито... ва лот. caedo — ўлдираман) — ўсимликлар ҳосил қиладиган фаол модда, бошқа организмлар (асосан, микроблар)ни ўлдиради ёки уларнинг ўсиш ва ривожланишини тўхтатади. Ф. ўсимликлар иммунитети ва биоценозлардаги организмларнинг ўзаро муносабатларида муҳим аҳамиятга эга. Кимёвий таркиби бўйича — гликозидлар, терпеноидлар ва б. иккиламчи метаболитлардан иборат. Дарахтлар (асосан, игнабарглилар)нинг Ф. ишлаб чиқариш хусусияти шаҳарларни кўкаламзорлаштиришда аҳамиятга эга. Пиёз, саримсоқ, ерқалампир ва б. ўсимликлар Ф.и қўшилган препаратлар тиббиётда қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.