Fiva
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 113-b. — ziyouz.com
Fiva (yun. Thebai, misrça Uaset) — Qad. Misrning eng yirik şaharlaridan va badiiy markazlaridan biri. F. mil. av. 3ming yillik örtalaridan ma'lum. Misrning barça hududlarini birlaştirgan 11 sulola fir'avnlari davrida (mil. av. 22-a. örtasi — 20-a.) F. poytaxt bölgan va Örta va Yangi podşoliklar davrida garçi fir'avnlar boşqa şaharlarni özlariga qarorgoh tutgan bölsalarda poytaxtligiça qolgan. Mil. av. taxm. 730 y. Kuş podşosi Pianxa F.ni bosib olgan. Ossuriya podşosi Aşşurbanipal mil. av. 663 y. F.ni vayron qilgan va mamlakatning siyosiy va iqtisodiy markazi Şim.ga köçirilgan; F. öz rolini yöqotgan va mil. av. 88y. gaça, ya'ni Ptolemey IX Soter tomonidan vayron kilinmagunça diniy markaz sifatida rol öynagan. F.da arxeologik qaziş işlari 19-a.ning 1yarmidan turli mamlakatlar olimlari tomonidan olib boriladi. F. xududida yirik ibodatxonalar majmui, nekropollar, fir'avnlar maqbaralari, fir'avnning 2 ta ulkan haykali va b. saqlanib kalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИВА (юн. Thebai, мисрча Уасет) — Қад. Мисрнинг энг йирик шаҳарларидан ва бадиий марказларидан бири. Ф. мил. ав. 3минг йиллик ўрталаридан маълум. Мисрнинг барча ҳудудларини бирлаштирган 11 сулола фиръавнлари даврида (мил. ав. 22-а. ўртаси — 20-а.) Ф. пойтахт бўлган ва Ўрта ва Янги подшоликлар даврида гарчи фиръавнлар бошқа шаҳарларни ўзларига қароргоҳ тутган бўлсаларда пойтахтлигича қолган. Мил. ав. тахм. 730 й. Куш подшоси Пианха Ф.ни босиб олган. Оссурия подшоси Ашшурбанипал мил. ав. 663 й. Ф.ни вайрон қилган ва мамлакатнинг сиёсий ва иқтисодий маркази Шим.га кўчирилган; Ф. ўз ролини йўқотган ва мил. ав. 88й. гача, яъни Птолемей IX Сотер томонидан вайрон килинмагунча диний марказ сифатида роль ўйнаган. Ф.да археологик қазиш ишлари 19-а.нинг 1ярмидан турли мамлакатлар олимлари томонидан олиб борилади. Ф. худудида йирик ибодатхоналар мажмуи, некрополлар, фиръавнлар мақбаралари, фиръавннинг 2 та улкан ҳайкали ва б. сақланиб калган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.