Florensiya
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 182–183-b. — ziyouz.com
Florensiya — Italiyaning markaziy qismidagi şaxar. Arno daryosi böyida. Toskana viloyati va Florensiya provinsiyasining ma'muriy markazi. Aholisi 352,2 ming kişi (2001). Mamlakatning muxim sanoat va madaniy markazi. Metallurgiya, maşinasozlik (xususan, oğir maşinasozlik, elektrotexnika, radioelektronika, fotoapparatlar, astronomiya priborlari i.ç.) sanoatlari rivojlangan. Kime, neftni qayta işlaş, töqimaçilik, könpoyabzal, yoğoçsozlik, oynaşişa, oziq-ovqat, poligrafiya sanoati korxonalari mavjud. Zargarlik buyumlari işlab çiqariladi. Hunarmandçilikda badiiy buyumlar tayyorlanadi. Unt (1321), konservatoriya, badiiy akademiya, Toskana Fanlar va adabiyot akademiyasi, Yevropada eng qad. botanika boği (1545), astrofizika rasadxonasi, maşhur kartinalar galereyalari (Uffitsi, Pitti va b.), etrusskirim, fan tarixi, paleontologiya muzeylari, teatrlar bor. F. — dunyoga maşhur şaharmuzey.
Uluğvor binolari, asosan, Uyğoniş davrida bunyod etilgan. Öşa davrda qurilgan saroypalatssolar, Strotssi palatssosi, Pitti saroypalatssosi, SantaMariya del Fore çerkovi, serhaşam baptisteriy, Uffitsi galereyasi, köpriklari F.ning eng muhim me'moriy yodgorliklari hisoblanadi. Zamonaviy binolar, asosan, şahar atrofida qurilmoqda.
F. qad. etrusski qişloği örnida rimliklar tomonidan mil. av. 1-a.da barpo etilgan. 10 —11-a.larda Toskana markgrafligi tarkibiga kirgan. 11-a. da muhim savdo va hunarmandçilik markaziga aylangan. 13-a.ning 2yarmidan F. Ğarbiy Yevropa bank işlari markaziga aylandi, 14-a.da şaharda jun sanoati ravnaq topdi. 1865 —71 y.larda birlaşgan Italiya poytaxti. Şahar 1966 y. suv toşqinidan katta talafot körgan.
F.da «Florensiya mayi» xalqaro musika festivali, badiiy kurgazmalar ötkaziladi. Turizm rivojlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФЛОРЕНЦИЯ — Италиянинг марказий қисмидаги шахар. Арно дарёси бўйида. Тоскана вилояти ва Флоренция провинциясининг маъмурий маркази. Аҳолиси 352,2 минг киши (2001). Мамлакатнинг мухим саноат ва маданий маркази. Металлургия, машинасозлик (хусусан, оғир машинасозлик, электротехника, радиоэлектроника, фотоаппаратлар, астрономия приборлари и.ч.) саноатлари ривожланган. Киме, нефтни қайта ишлаш, тўқимачилик, кўнпойабзал, ёғочсозлик, ойнашиша, озиқ-овқат, полиграфия саноати корхоналари мавжуд. Заргарлик буюмлари ишлаб чиқарилади. Ҳунармандчиликда бадиий буюмлар тайёрланади. Унт (1321), консерватория, бадиий академия, Тоскана Фанлар ва адабиёт академияси, Европада энг қад. ботаника боғи (1545), астрофизика расадхонаси, машҳур картиналар галереялари (Уффици, Питти ва б.), этрусскирим, фан тарихи, палеонтология музейлари, театрлар бор. Ф. — дунёга машҳур шаҳармузей.
Улуғвор бинолари, асосан, Уйғониш даврида бунёд этилган. Ўша даврда қурилган саройпалаццолар, Строцци палаццоси, Питти саройпалаццоси, СантаМария дель Фьоре черкови, серҳашам баптистерий, Уффици галереяси, кўприклари Ф.нинг энг муҳим меъморий ёдгорликлари ҳисобланади. Замонавий бинолар, асосан, шаҳар атрофида қурилмоқда.
Ф. қад. этрусски қишлоғи ўрнида римликлар томонидан мил. ав. 1-а.да барпо этилган. 10 —11-а.ларда Тоскана маркграфлиги таркибига кирган. 11-а. да муҳим савдо ва ҳунармандчилик марказига айланган. 13-а.нинг 2ярмидан Ф. Ғарбий Европа банк ишлари марказига айланди, 14-а.да шаҳарда жун саноати равнақ топди. 1865 —71 й.ларда бирлашган Италия пойтахти. Шаҳар 1966 й. сув тошқинидан катта талафот кўрган.
Ф.да «Флоренция майи» халқаро мусика фестивали, бадиий кургазмалар ўтказилади. Туризм ривожланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.