Florensiya maktabi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 183-b. — ziyouz.com
Florensiya maktabi - 13 16-a.larda Italiyadagi asosiy badiiy maktablardan biri; Ilk Uyğoniş davridan boşlab to renessans madaniyati inqirozigaça bölgan davrni özida aks ettiradi. F.m. rangtasviri asosçisi Jotto bulib, uning ijodi Florensiyann protorenessans san'atining avangardiga aylantirgan; izdoşlari (Taddeo Gaddi, Mazo di Banko va b.)ning ijodi köndalang qöyilgan masalalarni hal qiliş jarayonida rivojlandi. F.m.da 14-a. 3çoragida baynalmilal gotika ğalaba qozondi (Anolo Gaddi, Lorenso Monako). Insonparvarlik ğoyalari Ilk Uyğoniş davri F.m. san'atining goyaviy asosiga aylandi. Me'mor F. Brunelleski, haykaltaroş Donatello, rassom Mazaçço va b. ijodi F.m. şakllanişida muhim rol öynadi. F.m. rangtasviri realistik izlanişlarning davomiyligi, san'at va fan amaliyotlari (perspektiva va b. masalalar)ning nazariya va amaliyotlari b-n qiziqişi, san'at va amaliyotning özaro aloqalari b-n ajralib turadi (Verrokko, P. Uççello va b.). 15-a. oxirida F.m.da demokratik an'analar (D. Girlandayo) saqlangani holda Lorenso Mediçi saroyida şakllangan aristokratlar san'ati an'analari xukmronligi ortib bordi (Bottiçelli,
Fillippino Lippi). Leonardo da Vinçi va Mikelanjelo ijodi F.m. doirasidan çiqib Yuksak Uyğoniş davri san'atining çöqqisiga aylandi. F.m. uslubiy yaxlitligi bu yerda manyerizm tarqala boşlaşi b-n barham topdi (J. Vazari va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФЛОРЕНЦИЯ МАКТАБИ - 13 16-а.ларда Италиядаги асосий бадиий мактаблардан бири; Илк Уйғониш давридан бошлаб то ренессанс маданияти инқирозигача бўлган даврни ўзида акс эттиради. Ф.м. рангтасвири асосчиси Жотто булиб, унинг ижоди Флоренциянн проторенессанс санъатининг авангардига айлантирган; издошлари (Таддео Гадди, Мазо ди Банко ва б.)нинг ижоди кўндаланг қўйилган масалаларни ҳал қилиш жараёнида ривожланди. Ф.м.да 14-а. 3чорагида байналмилал готика ғалаба қозонди (Аньоло Гадди, Лоренцо Монако). Инсонпарварлик ғоялари Илк Уйғониш даври Ф.м. санъатининг гоявий асосига айланди. Меъмор Ф. Брунеллески, ҳайкалтарош Донателло, рассом Мазаччо ва б. ижоди Ф.м. шаклланишида муҳим роль ўйнади. Ф.м. рангтасвири реалистик изланишларнинг давомийлиги, санъат ва фан амалиётлари (перспектива ва б. масалалар)нинг назария ва амалиётлари б-н қизиқиши, санъат ва амалиётнинг ўзаро алоқалари б-н ажралиб туради (Верроккьо, П. Уччелло ва б.). 15-а. охирида Ф.м.да демократик анъаналар (Д. Гирландайо) сақлангани ҳолда Лоренцо Медичи саройида шаклланган аристократлар санъати анъаналари хукмронлиги ортиб борди (Боттичелли,
Филлиппино Липпи). Леонардо да Винчи ва Микеланжело ижоди Ф.м. доирасидан чиқиб Юксак Уйғониш даври санъатининг чўққисига айланди. Ф.м. услубий яхлитлиги бу ерда маньеризм тарқала бошлаши б-н барҳам топди (Ж. Вазари ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.