Foma Akvinskiy

Foma Akvinskiy (Foma Akvinat; Thomas Aguinas; 1225 yoki 1226, Akuino yaqinidagi Rokkasekka qal'asi — 1274.7.3, Janubiy Italiya, Fossanuova monastiri) — örta asr faylasufi va sxolastteolog, tomizm asosçisi. 1244 y.dan dominikoçilar ordeni monaxi. 1257 yili drlik darajasini olgan. F.A.ning obyektividealistik falsafiy tizimi din va aql uygunligi tamoyiliga asoslangan bölib, Aristotel ta'limotini ilohiy jihatdan talqin qiliş natijasida vujudga kelgan. F.A. tabiiy borliqning va inson aqlidrokining nisbiy mustaqilligini e'tirof qilib (tabiiy huquq konsepsiyasi va b.), tabiat xudoning marhamatida, aiyiidrok e'tiqodda, falsafiy biliş va tabiiy ilohiyot esa ğayritabiiy vahiyda yakunlanadi, deb hisoblagan. 1323 yili F.A. avliyolar katoriga qöşilgan, 1879 i. esa uning ta'limoti katolitsizmnint birdan bir çin falsafasi deb e'lon qilingan. Asosiy asarlari: «Majusiylarga qarşi töplam» (1261—64), «Ilohiyot töplami» (1265—73) va b (yana q. Neotomizm).