Fomoz
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 200-b. — ziyouz.com
Fomoz — sabzavot ekinlarining yuqumli kasalligi. Phoma turkumiga mansub zamburuğlar qözğatadi. Karam (qözğatövçisi — P. lingam), sabzi (qözğatuvçisi — P.rostrupii), kartoşka (qözğatuvçisi — P. solanicola), lavlagi (qözğatuvçisi — R. ye1aye)ning poyasi, bargi, ildizmevalarini zararlaydi. Ösimlik poya va barglarida botiq qora doğlar paydo böladi, kasallik yuqqan iddizmevalar va tuganaklar (sabzi va kartoşka) sakdaş paytida çiriydi, töqimalarida qönğir halqalar paydo böladi, iste'molga yaroqsiz holga keladi. Kasallik kasallangan uruğlik, ösimlik qoldiklari, tuproqdan yuqadi.
Kuraş çoralari: uruğlikni dorilaş; dalada kasallangan ösimliklarni yulib taşlaş; mineral öğitlarni töğri nisbatlarda qöllaş, dalani ösimlik qoldiklaridan tozalaş; kartoşka, sabzi, karam va b.ni saqlaş qoidalariga amal qiliş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФОМОЗ — сабзавот экинларининг юқумли касаллиги. Phoma туркумига мансуб замбуруғлар қўзғатади. Карам (қўзғатўвчиси — P. lingam), сабзи (қўзғатувчиси — P.rostrupii), картошка (қўзғатувчиси — P. solanicola), лавлаги (қўзғатувчиси — Р. Ье1ае)нинг пояси, барги, илдизмеваларини зарарлайди. Ўсимлик поя ва баргларида ботиқ қора доғлар пайдо бўлади, касаллик юққан иддизмевалар ва туганаклар (сабзи ва картошка) сакдаш пайтида чирийди, тўқималарида қўнғир ҳалқалар пайдо бўлади, истеъмолга яроқсиз ҳолга келади. Касаллик касалланган уруғлик, ўсимлик қолдиклари, тупроқдан юқади.
Кураш чоралари: уруғликни дорилаш; далада касалланган ўсимликларни юлиб ташлаш; минерал ўғитларни тўғри нисбатларда қўллаш, далани ўсимлик қолдикларидан тозалаш; картошка, сабзи, карам ва б.ни сақлаш қоидаларига амал қилиш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.