Fosfat rudalari
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 226–227-b. — ziyouz.com
Fosfat rudalari - tarkibidagi fosfor, sanoatda foydalaniş uçun texnik tomondan kulay va sanoatning turli sohalari uçun fosfor tarkibli mahsulotlarni (mineral öğitlar, fosfatlar, fosfor tuzlari) oliş nuli b-n ularni qayta işlaş, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq bölgan birikma va konsentratsiyalarda bölgan tabiiy mineral hosilalar. F.r.ning asosiy komponenti — fosfor, P2O5ning tarkibi F.r.da 2—6% dan 25—34% gaça özgarib turadi hamda texnologik xususiyatlar, qazib olişning geologik şaroitlari va b. omillarga boğliq böladi. F.r. tabiiy hosilalarning asosiy 2 guruhidan — fosforitlar va apatitlar, ba'zan alyumo va temir fosfatlardan taşkil topgan böladi. F.r.ning aosiy komponenti — apatit guruhining fosfat minerallari, ularning içidan köproq tarqalganlari — ftoroapatit, ftorokarbonatapatit va ularning modifikatsiyasi — frankolit va kurskit. F.r. konlari kelib çiqişiga qarab endogen va ekzogen konlarga bölinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФОСФАТ РУДАЛАРИ - таркибидаги фосфор, саноатда фойдаланиш учун техник томондан кулай ва саноатнинг турли соҳалари учун фосфор таркибли маҳсулотларни (минерал ўғитлар, фосфатлар, фосфор тузлари) олиш нули б-н уларни қайта ишлаш, иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлган бирикма ва концентрацияларда бўлган табиий минерал ҳосилалар. Ф.р.нинг асосий компоненти — фосфор, Р2О5нинг таркиби Ф.р.да 2—6% дан 25—34% гача ўзгариб туради ҳамда технологик хусусиятлар, қазиб олишнинг геологик шароитлари ва б. омилларга боғлиқ бўлади. Ф.р. табиий ҳосилаларнинг асосий 2 гуруҳидан — фосфоритлар ва апатитлар, баъзан алюмо ва темир фосфатлардан ташкил топган бўлади. Ф.р.нинг аосий компоненти — апатит гуруҳининг фосфат минераллари, уларнинг ичидан кўпроқ тарқалганлари — фтороапатит, фторокарбонатапатит ва уларнинг модификацияси — франколит ва курскит. Ф.р. конлари келиб чиқишига қараб эндоген ва экзоген конларга бўлинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.