Fosforessensiya
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 231-b. — ziyouz.com
Fosforessensiya - uyğotiş tugagandan keyin xam ança davom etadigan lyuminessensiya. F. bir neça sekund, minut, soat, oy va hatto yil davom etişi mumkin. Kristallofosforlarning F.si uyğotiş vaqtida ajraladigan elektronlar va kovaklarning rekombinatsiyasi vaqtida sodir böladi. Nurlanişning çözilişi elektronlar va kovaklarning turli «qopqon»larga ilinişi b-n boğliq. Ular faqat «qopqon» çuqurligidan katta bölgan qöşimça energiya olibgina bu «qopqon»lardan ozod bölişi mumkin. Murakkab organik molekulalarning F.si ularning metastabil (oraliq) holatda bölişi b-n boğliq. Organik molekulalar F.sining ravşanligi, odatda, vaqt böyiça eksponensial qonun böyiça kamayadi. Kristallofosforlar F.si ravşanligining söniş qrnuni murakkab. Kristallofosforlar trasining ortişi, odatda, F.ning sönişini tezlatadi (yana q. Fluoressensiya).
Q.: Fluoressensiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФОСФОРЕСЦЕНЦИЯ - уйғотиш тугагандан кейин хам анча давом этадиган люминесценция. Ф. бир неча секунд, минут, соат, ой ва ҳатто йил давом этиши мумкин. Кристаллофосфорларнинг Ф.си уйғотиш вақтида ажраладиган электронлар ва ковакларнинг рекомбинацияси вақтида содир бўлади. Нурланишнинг чўзилиши электронлар ва ковакларнинг турли «қопқон»ларга илиниши б-н боғлиқ. Улар фақат «қопқон» чуқурлигидан катта бўлган қўшимча энергия олибгина бу «қопқон»лардан озод бўлиши мумкин. Мураккаб органик молекулаларнинг Ф.си уларнинг метастабил (оралиқ) ҳолатда бўлиши б-н боғлиқ. Органик молекулалар Ф.сининг равшанлиги, одатда, вақт бўйича экспоненциал қонун бўйича камаяди. Кристаллофосфорлар Ф.си равшанлигининг сўниш қрнуни мураккаб. Кристаллофосфорлар трасининг ортиши, одатда, Ф.нинг сўнишини тезлатади (яна қ. Флуоресценция).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.