Fovizm
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 187–188-b. — ziyouz.com
Fovizm (frans. fauvisme, fauve — yovvoyi) — 20-a. boşlarida fransuz rangtasvirida hukm surgan avangard badiiy oqim. Parijda 1905 y.da oçilgan kuzgi salon körgazmasida namoyiş etilgan asarlar mualliflari (rassomlar A. Matiss, A. Deren, A. Marke, J. Brak va b.)ga zamonaviy tanqidçilar tomonidan kinoya tarzida berilgan nom. F. asarlari bevosita naturani, borliqni kuzatiş asosida yaratiladi, 19-a. an'anaviy san'atidan özining rangdorligi, hayotiy voqealarni erkin talqin etişi va şakl buzilişlariga yöl qöyişi b-n ajralib turadi. Rassomlar asarlarida primitiv san'at, örta asr va şarq san'ati uslublaridan ham foydalanib, yangi estetik tuyğularni berişga harakat qildi. Ijodkorning unça murakkab bölmagan histuyğularini ifodalaşda buyum hajmi, kenglik, havo perspektivasi kabilar yorqin bezak rang gammasi, jöşqin rang surtmalari va b. tomonidan siqib çiqarildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФОВИЗМ (франц. fauvisme, fauve — ёввойи) — 20-а. бошларида француз рангтасвирида ҳукм сурган авангард бадиий оқим. Парижда 1905 й.да очилган кузги салон кўргазмасида намойиш этилган асарлар муаллифлари (рассомлар А. Матисс, А. Дерен, А. Марке, Ж. Брак ва б.)га замонавий танқидчилар томонидан киноя тарзида берилган ном. Ф. асарлари бевосита натурани, борлиқни кузатиш асосида яратилади, 19-а. анъанавий санъатидан ўзининг рангдорлиги, ҳаётий воқеаларни эркин талқин этиши ва шакл бузилишларига йўл қўйиши б-н ажралиб туради. Рассомлар асарларида примитив санъат, ўрта аср ва шарқ санъати услубларидан ҳам фойдаланиб, янги эстетик туйғуларни беришга ҳаракат қилди. Ижодкорнинг унча мураккаб бўлмаган ҳистуйғуларини ифодалашда буюм ҳажми, кенглик, ҳаво перспективаси кабилар ёрқин безак ранг гаммаси, жўшқин ранг суртмалари ва б. томонидан сиқиб чиқарилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.