Foziltepa
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 190-b. — ziyouz.com
Foziltepa FOZILTEPA, Qanğli qörğon — ilk örta asrlarga oid arxeologik yodgorlik (5-a. oxiri — 12-a.). Toşkentning jan. ğarbida, Izzasoy vodiysida joylaşgan. U qozoqqanğlilarning kuzatuv joyi bölgan, degan taxminlar bor. Aslida ilk örta asrlardagi badavlat dehqon qasrköşki xarobasi. Ya.Ğ.Ğulomov rahbarligidagi Toşkent arxeologiya otryadi tomonidan tekşirilgan (1967— 68). F.ning saklanib krlgan bal. 20 m ga yaqin, uning şim.şarqida qişloq bölib, uning izlari 250 m gaça masofada qayd etilgan. Tepalik mayd. 41x35 m.
F.da ötkazilgan stratigrafik tadqiqotlar ilk örta asrlarda hayot 2 bosqiçda davom etganligini kursatdi: 1) xöjalik çiqindilari töplangan qatlam va paxsa devor qurilgan davri (5-a. oxiri — 7-a.boşi); 2) paxsa supa ustiga qurilgan mustahkam bino (qasrkuşk) mavjud bölgan davr (7-a.ning 2yarmi — 8-a.). F.da yaşagan ilk odamlar sönggi Qovunçi madaniyatiga mansub bölganlari, şubhasiz. F. etagida olib borilgan qazişmalar natijasida tepalik atrofida paydo bölgan qişloqning yoşi aniqlangan. Tadqiqotlarga köra, qişloq nisbatan tekis yerda (har 2 yerdagi materik qatlam orasidagi farq 0,3 m dan oşmaydi) vujudga kelgan. Qişloq ança katta hududni qamrab olgan, 6-a. ning 2yarmida uning xarobalarining bir qismida qasr yoki ark binosi bunyod etilgan. F.dan sirlanmagan sopol idişlar: xumlar, xumçalar, dastali közalar, kiçik közaçalar (6—7-a.) topilgan.
Ad.: Drevniy Taşkent, T., 1973.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФОЗИЛТЕПА, Қанғли қўрғон — илк ўрта асрларга оид археологик ёдгорлик (5-а. охири — 12-а.). Тошкентнинг жан. ғарбида, Иззасой водийсида жойлашган. У қозоққанғлиларнинг кузатув жойи бўлган, деган тахминлар бор. Аслида илк ўрта асрлардаги бадавлат деҳқон қасркўшки харобаси. Я.Ғ.Ғуломов раҳбарлигидаги Тошкент археология отряди томонидан текширилган (1967— 68). Ф.нинг сакланиб крлган бал. 20 м га яқин, унинг шим.шарқида қишлоқ бўлиб, унинг излари 250 м гача масофада қайд этилган. Тепалик майд. 41x35 м.
Ф.да ўтказилган стратиграфик тадқиқотлар илк ўрта асрларда ҳаёт 2 босқичда давом этганлигини курсатди: 1) хўжалик чиқиндилари тўпланган қатлам ва пахса девор қурилган даври (5-а. охири — 7-а.боши); 2) пахса супа устига қурилган мустаҳкам бино (қасркушк) мавжуд бўлган давр (7-а.нинг 2ярми — 8-а.). Ф.да яшаган илк одамлар сўнгги Қовунчи маданиятига мансуб бўлганлари, шубҳасиз. Ф. этагида олиб борилган қазишмалар натижасида тепалик атрофида пайдо бўлган қишлоқнинг ёши аниқланган. Тадқиқотларга кўра, қишлоқ нисбатан текис ерда (ҳар 2 ердаги материк қатлам орасидаги фарқ 0,3 м дан ошмайди) вужудга келган. Қишлоқ анча катта ҳудудни қамраб олган, 6-а. нинг 2ярмида унинг харобаларининг бир қисмида қаср ёки арк биноси бунёд этилган. Ф.дан сирланмаган сопол идишлар: хумлар, хумчалар, дастали кўзалар, кичик кўзачалар (6—7-а.) топилган.
Ад.: Древний Ташкент, Т., 1973.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.