Franklar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 257–258-b. — ziyouz.com
Franklar - Quyi va Örta Reyn böylarida mil. 3-a.da yaşagan qabilalar ittifoqiga birlaşgan german qabilalari guruhi (xamavlar, brukterlar, usibetlar, tenkterlar, sugambrlar va b.). Adabiyotlarda 2 guruhga bölingan. 1guruh (ğarbiy F.)ning negizini sali (dengiz böyi; keltça sal — dengiz) F. i taşkil etgan. Ular dastlab Eysel daryosi böylarida, 4-a. örtalarida esa Reyn daryosi sohillarida yaşaganlar. 2guruh (sohil F.) Reyn daryosining yuqori qismi böylab Mayngaça bölgan hududda yaşagan. Sali F.i 4 a. örtasida rimliklar tomonidan tormor etilgan, biroq federatlar huquqida Toksandriyada krldirilgan; 451 y. gunnlarga qarşi Katolaun jangit qatnaşganlar. 5-a. boşida sali F.i Galliyann Sommagaça egallaganlar. Frank davlati (5-a. oxiri — 9-a. örtalari) taşkil topgan. Maas va Luara daryolari oraliğida yaşagan F. keyinçalik mahalliy aholi b-n singib ketib, şim. fransuz, şuningdek, vallon elatlari tarkibiga, Luaraning jan. roğida yaşovçi F. esa, jan. fransuz (provansal) elati tarkibiga kirgan. Reyn daryosining quyi havzasida yaşovçi F. gollandlar va flamandlarning etnogenezida katta rol öynagan. Reyn daryosining örta oqimi böylab va Maas daryosi havzasida yaşovçi F.da öziga xos etnik xususiyatlar saklanib qolgan. FRANKONIYA (Franken) Germaniyadagi tarixiy viloyat. Ilk örta asrlarda franklar istiqomat qilgan hudud, 9-a. oxiri — 939 y.da Germaniya qirolligining qabilaviy gersogliklaridan biri, keyinçalik bir neça feodal mulklarga parçalanib ketgan. F. nomi faqat Şarqiy F. (Mayn daryosi xavzasi) uçun saklanib krlgan. Uning katta qismi 1803 y.da Bavariya tarkibiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФРАНКЛАР - Қуйи ва Ўрта Рейн бўйларида мил. 3-а.да яшаган қабилалар иттифоқига бирлашган герман қабилалари гуруҳи (хамавлар, бруктерлар, усибетлар, тенктерлар, сугамбрлар ва б.). Адабиётларда 2 гуруҳга бўлинган. 1гуруҳ (ғарбий Ф.)нинг негизини сали (денгиз бўйи; кельтча sal — денгиз) Ф. и ташкил этган. Улар дастлаб Эйсел дарёси бўйларида, 4-а. ўрталарида эса Рейн дарёси соҳилларида яшаганлар. 2гуруҳ (соҳил Ф.) Рейн дарёсининг юқори қисми бўйлаб Майнгача бўлган ҳудудда яшаган. Сали Ф.и 4 а. ўртасида римликлар томонидан тормор этилган, бироқ федератлар ҳуқуқида Токсандрияда крлдирилган; 451 й. гуннларга қарши Католаун жангит қатнашганлар. 5-а. бошида сали Ф.и Галлиянн Соммагача эгаллаганлар. Франк давлати (5-а. охири — 9-а. ўрталари) ташкил топган. Маас ва Луара дарёлари оралиғида яшаган Ф. кейинчалик маҳаллий аҳоли б-н сингиб кетиб, шим. француз, шунингдек, валлон элатлари таркибига, Луаранинг жан. роғида яшовчи Ф. эса, жан. француз (провансаль) элати таркибига кирган. Рейн дарёсининг қуйи ҳавзасида яшовчи Ф. голландлар ва фламандларнинг этногенезида катта роль ўйнаган. Рейн дарёсининг ўрта оқими бўйлаб ва Маас дарёси ҳавзасида яшовчи Ф.да ўзига хос этник хусусиятлар сакланиб қолган. ФРАНКОНИЯ (Franken) Германиядаги тарихий вилоят. Илк ўрта асрларда франклар истиқомат қилган ҳудуд, 9-а. охири — 939 й.да Германия қироллигининг қабилавий герцогликларидан бири, кейинчалик бир неча феодал мулкларга парчаланиб кетган. Ф. номи фақат Шарқий Ф. (Майн дарёси хавзаси) учун сакланиб крлган. Унинг катта қисми 1803 й.да Бавария таркибига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.