Frans Peter Şubert
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 238-b. — ziyouz.com
Şubert Frans Peter (1797.31.1, Lixtental, Vena yaqinida — 1828.19.11, Vena) — Avstriya kompozitori, musiqiy romantizmning ilk yirik namoyandalaridan. Qöşiq (romans), simfoniya va fortepiano miniatyuralarining yangi romantik turini yaratgan. Oddiy kişilar histuyğularini aks etgan, çuqur lirizm bilan suğorilgan Ş. ijodi badiiy obrazlar samimiyligi, ifoda vositalari soddaligi, xalq va ommaviy janrlar (raqs, qöşiq va boşqalar)ga yaqinligi, musiqa tili ohangdorligi bilan ajralib turadi. Deyarli barça janrlarga murojaat qilgan Ş. qöşiq (romans) janriga alohida ahamiyat bergan (600 dan ortiq qöşiq, şu jumladan, Gyote, Şiller, Geyne şe'rlariga musiqa, Myuller asarlari asosida «Gözal tegirmonçi qiz», «Qiş yöli» turkumlari va boşqalar). U, şuningdek, operalar, simfoniyalar, kamer ansambllar («Forel» nomli fortepiano kvinteti, 1819, 14 torli kvarteti, trio, kvintet va boşqalar), fortepiano asarlari (sonatalar, valslar, ekspromtlar, «Darbadar» fantaziyasi, 1822) va boşqalar yaratgan. Sönggi asarlarida dramatik, hatto fojiaviy mavzular köproq örin olgan. 9 («Katta») simfoniyasida (1828) xalq epik obrazlari tarannum etilgan. LA.Kremnev B.G., Şubert(hayotivaijodi), T., 1973.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШУБЕРТ Франц Петер (1797.31.1, Лихтенталь, Вена яқинида — 1828.19.11, Вена) — Австрия композитори, мусиқий романтизмнинг илк йирик намояндаларидан. Қўшиқ (романс), симфония ва фортепиано миниатюраларининг янги романтик турини яратган. Оддий кишилар ҳистуйғуларини акс этган, чуқур лиризм билан суғорилган Ш. ижоди бадиий образлар самимийлиги, ифода воситалари соддалиги, халқ ва оммавий жанрлар (рақс, қўшиқ ва бошқалар)га яқинлиги, мусиқа тили оҳангдорлиги билан ажралиб туради. Деярли барча жанрларга мурожаат қилган Ш. қўшиқ (романс) жанрига алоҳида аҳамият берган (600 дан ортиқ қўшиқ, шу жумладан, Гёте, Шиллер, Гейне шеърларига мусиқа, Мюллер асарлари асосида «Гўзал тегирмончи қиз», «Қиш йўли» туркумлари ва бошқалар). У, шунингдек, опералар, симфониялар, камер ансамбллар («Форель» номли фортепиано квинтети, 1819, 14 торли квартети, трио, квинтет ва бошқалар), фортепиано асарлари (сонаталар, вальслар, экспромтлар, «Дарбадар» фантазияси, 1822) ва бошқалар яратган. Сўнгги асарларида драматик, ҳатто фожиавий мавзулар кўпроқ ўрин олган. 9 («Катта») симфониясида (1828) халқ эпик образлари тараннум этилган. ЛА.Кремнев Б.Г., Шуберт(ҳаётиваижоди), Т., 1973.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.